ไทยกำลังเผชิญกับสภาวะสินค้าราคาแพงขึ้น พร้อม ๆ กับการจับจ่ายใช้สอยที่มีสภาพคล่องต่ำ จะเกิดอะไรขึ้นบ้างหากไม่ทำการแก้ไขโดยเร่งด่วน พี่ทุยจะพาไปทำความรู้จักว่า Stagflation คืออะไร ไทยเรากำลังประสบกับสภาวะนี้หรือเปล่า ทำไมวงจรเศรษฐกิจถึงไม่มีใครอยากให้เกิด ไปฟังกัน…
Stagflation คืออะไร
Stagflation เป็นคำที่ผสมระหว่าง “Stagnation หรือ ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ” และ “Inflation หรือระดับราคาสินค้าที่เพิ่มขึ้น” รวมกันจึงหมายถึง “สถานการณ์ที่เศรษฐกิจอยู่ในภาวะตกต่ำ“ หรือ อัตราการเติบโตของ GDP ลดต่ำลง อัตราการว่างงานที่สูงขึ้น แต่อัตราเงินเฟ้อ หรือ ราคาสินค้าในประเทศกลับเพิ่มสูงขึ้นอย่างสวนทาง จนกระทบค่าครองชีพของประชาชน และซ้ำเติมภาวะเศรษฐกิจที่เป็นอยู่
ซึ่งในอดีตไทยเคยประสบภาวะ Stagflation มาแล้วในช่วงปี 2523 หรือเมื่อกว่า 40 ปีที่แล้ว ซึ่งในตอนนั้นอัตราเงินเฟ้อไทยเคยขึ้นไปแตะระดับสูงถึงเกือบ 20% และเศรษฐกิจไทยก็ตกต่ำลงติดต่อกันนาน 5 ปี
มีอะไรบ้างที่เป็นตัววัดว่าไทยจะเกิด Stagflation ซ้ำอีก
1. ราคาสินค้าแพงขึ้น หรือเกิด เงินเฟ้อติด ๆ กันหลายไตรมาส การเพิ่มขึ้นของราคาสินค้า มีสัญญาณตั้งแต่ไตรมาส 4 ของปี 2564 โดยอัตราเงินเฟ้อภายในประเทศมีการปรับตัวเพิ่มขึ้น
- เดือน ต.ค. อยู่ที่ระดับ 2.38%
- เดือน พ.ย. อยู่ที่ระดับ 2.71%
- ส่วนเดือน ธ.ค. อยู่ที่ระดับ 2.17%
- และเดือน ม.ค. 2565 อยู่ที่ระดับ 3.23%
ทั้งนี้ ในปี 2564 อัตราเงินเฟ้อของประเทศไทยเฉลี่ยทั้งปีอยู่ที่ 1.23 % ซึ่งอยู่ในระดับต่ำกว่ากรอบเป้าหมายเงินเฟ้อของธนาคารแห่งประเทศไทยที่ 1 – 3% แต่เราต้องดูจากประเภทของสินค้าที่อยู่ในตระกร้าที่นำไปคิดเป็นเงินเฟ้อด้วยว่ามีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นทุกประเภท หรือมาแค่เพียงหมวดใดหมวดหนึ่งเท่านั้น
2. การว่างงานที่เพิ่มขึ้นจากอุตสาหกรรมที่หยุดชะงัก ต้องจับตาดูว่าไตรมาส ที่ 4 ปี 2564 จะเป็นอย่างไรกับผลกระทบของการกลับมาของการระบาดของโควิด-19 กลายพันธุ์
3. อัตราการขยายตัวของ GDP ลดลงติดต่อกันหลายไตรมาส หรือถึงขั้นลดลงติดต่อกันหลาย ๆ ปี เป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงภาวะเศรษฐกิจที่กำลังถดถอยนั่นเอง
วัฎจักรของ Stagflation
สาเหตุของทั้ง 3 ข้อที่ทำให้เกิด Stagflation พี่ทุยจะเล่าให้ฟังว่าทำไม Stagflation ถึงน่ากลัว เพราะ Stagflation คือ การรวมกันของภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ แต่สินค้าอุปโภคและบริโภคแพงขึ้น
ลองนึกดูว่าวันนี้กำลังการบริโภคเราต่ำ แล้วอำนาจของเงินในมือเรายังน้อยลง เราก็จะรัดเข็มขัดไม่อยากบริโภค ผู้ประกอบธุรกิจก็จะขายสินค้าและบริการไม่ได้ กำไรลดต่ำลง ไม่เกิดการขยายกิจการหรือการจ้างงาน หรือแย่ที่สุดอาจจะต้องปลดพนักงานออกเนื่องจากรายได้หาย ทำให้เกิดการว่างงานที่สูงขึ้น แรงงานไม่มีรายได้ ส่งผลให้แรงงานไม่มีกำลังในการบริโภค ส่งผลให้อัตราการขยายตัวของ GDP ต่ำลงไปอีก วนเป็นวงจรที่แก้ไขได้ยาก
จึงเป็นสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่ไม่มีใครอยากให้เกิด ซึ่งยิ่งถ้ามองไปที่การแก้ปัญหานี้แล้วยิ่งยากเข้าไปใหญ่ นั่นคือ หากต้องการแก้ปัญหาเงินเฟ้อ จากฝั่งผู้ผลิตนั่นคือการลดต้นทุนการผลิต ซึ่งจุดแรกอาจจะเริ่มต้นที่การลดค่าจ้างแรงงาน ก็จะยิ่งไปตอกย้ำให้แรงงานมีกำลังการบริโภคลดลง ก็จะยิ่งขุดหลุมฝั่งตัวเอง
แต่ถ้าเริ่มที่การทำให้อัตราการว่างงานต่ำลงด้วยการจ้างงาน ต้นทุนของสินค้าก็ยิ่งเพิ่มเพราะภาระการจ้างงานจะไปตกอยู่ที่ผู้ผลิต ยิ่งทำให้เงินเฟ้อเพิ่มขึ้น
ประเทศไทยจะเข้าสู่ Stagflation มั้ย ?
ยังคงไม่มีใครบอกได้ เพราะตัวเลขส่วนกลางของปัจจัยต่าง ๆ ก็ยังไม่ได้เข้าสู่สภาวะนี้จริง ๆ แต่อาจจะมีเพียงบางอุตสาหกรรรม หรือกลุ่มคนบางกลุ่ม ที่ปัจจัยเข้าข่าย Stagflation กำลังเข้าสู่สภาวะนี้ เพราะ ตระกร้าที่คิดเงินเฟ้อของแต่ละคนก็ต่างกัน รายได้ การใช้จ่ายก็ต่างกัน เราถึงไม่สามารถนำเลขของส่วนกลางมาชี้วัดได้เลยว่าสถานการณ์ของแต่ละคนเป็นอย่างไร
อีกทั้งปัจจัยต่าง ๆ ที่ยังไม่มีความแน่นอน การเปิดประเทศจะเปิดอย่างต่อเนื่องหรือไม่ รวมถึงการระบาดของโควิด-19 การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจ อัตราการว่างงาน เราคงต้องติดตามตัวเลขเศรษฐกิจอย่างใกล้ชิด ประเทศฝั่ง Supply ที่สามารถดำเนินการผลิตได้เหรือยังเพื่อให้การขาดแคลนจากฝั่งผู้ผลิตลดลง แต่ถ้า Stagflation เกิดขึ้นมาจริง ๆ การเข้าใจในธรรมชาติสถานการณ์ต่าง ๆ จะทำให้เราสามารถรับมือและวางแผนได้ดียิ่งขึ้นนั่นเอง
อ่านเพิ่ม
