ช่วงนี้ใครทำธุรกิจส่งออกน่าจะเจ็บ ๆ คัน ๆ กันอยู่ เพราะ เงินบาทแข็ง ขึ้นแรง 7% ตั้งแต่ต้นปี 2568 ทั้งที่เศรษฐกิจไทยไม่ได้โตอะไรเลยนะ พี่ทุยก็งงเหมือนกัน ในช่วงแรก ๆ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) บอกว่า เงินบาทแข็ง เป็นเพราะดุลบัญชีเดินสะพัดเกินดุล กับคนไทยซื้อขายทองออนไลน์เยอะขึ้น เลยทำให้บาทแข็งค่า
แต่…! ไม่ใช่จ้า เพราะตามที่ฐานเศรษฐกิจได้ไปคุยกูรูสายคริปโทมา ออกมาเปิดโปงว่า เบื้องหลังจริง ๆ อาจไม่ใช่แค่นั้น เพราะมี “ขบวนการฟอกเงินข้ามชาติ” แอบใช้คริปโทมาแลกเงินบาท มูลค่ามหาศาลกว่า 500,000 ล้านบาท เลยนะ ซึ่งคำถามต่อมาคือ….
“ไทย” คือสวรรค์ของเงินสีเทา ด้วย 3 ช่องโหว่สำคัญ
ประเทศไทยถูกมองว่าเป็นแหล่งฟอกเงินชั้นดีมาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีปัจจัยที่เอื้อต่อการเปลี่ยนเงินที่ได้มาจากธุรกิจผิดกฎหมาย (เช่น เว็บพนัน ยาเสพติด หรืออาชญากรรมข้ามชาติ) ให้กลายเป็นเงินที่ “ดูสะอาด” และสามารถนำไปใช้ในระบบเศรษฐกิจจริงได้:
1. กฎหมายที่วิ่งตามเทคโนโลยีไม่ทัน (The Regulatory Lag)
- ความก้าวหน้าของคริปโทฯ vs. ความล้าหลังของกฎหมาย: เทคโนโลยีทางการเงิน เช่น คริปโทเคอร์เรนซี และ DeFi (Decentralized Finance) ได้พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ทำให้การทำธุรกรรมข้ามพรมแดนและการเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัลเป็นเงินสดทำได้ง่ายและรวดเร็ว
- ช่องว่างที่อาชญากรใช้ประโยชน์: ในขณะที่หลายประเทศชั้นนำมีกฎหมายที่เข้มงวด กำหนดให้ธุรกรรมคริปโทฯ ต้องมีการรายงานและตรวจสอบที่เข้มข้น (Know Your Customer – KYC) แต่กฎหมายและข้อบังคับของไทยยังมีช่องว่างและข้อจำกัดในการติดตามธุรกรรมดิจิทัลที่ซับซ้อนได้ทันท่วงที ทำให้ผู้กระทำผิดใช้ช่องโหว่นี้ในการแปลง “เงินเถื่อน” ให้กลายเป็น “เงินบาท” โดยไม่ต้องเผชิญกับการตรวจสอบที่เข้มงวดนัก
2. โครงสร้างข้อมูลที่แยกส่วนและระบบตรวจสอบที่ล่าช้า
- ข้อมูลไม่เชื่อมโยงแบบ Real-time: แม้จะมีหน่วยงานที่รับผิดชอบในการตรวจสอบการทำธุรกรรมทางการเงิน แต่โครงสร้างข้อมูลในระบบการเงินไทยยังขาดการเชื่อมโยงและบูรณาการเข้าด้วยกันแบบ Real-time เหมือนในบางประเทศ
- ล่าช้าจนจับไม่ทัน: เมื่อมีเงินจำนวนมหาศาลไหลเข้าสู่ระบบอย่างผิดปกติ หน่วยงานตรวจสอบอาจใช้เวลานานกว่าจะสามารถรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ และตามร่องรอยของเงินเหล่านั้นได้สำเร็จ หรือในหลายกรณีก็อาจตรวจไม่พบเลย ทำให้เงินสีเทาเหล่านี้สามารถหมุนเวียนและถูกล้างในระบบก่อนที่การตรวจสอบจะเริ่มขึ้น
3. ธุรกิจที่ยอมรับการชำระเงินแบบ “ผิดปกติ”
- ช่องทางล้างเงินผ่านอสังหาฯ และทองคำ: ธุรกิจบางกลุ่มในประเทศไทยกลายเป็น “ประตู” สำคัญในการล้างเงิน เช่น ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ ร้านทอง หรือแม้แต่บางกิจการบริการ ที่ยังคงยอมรับการชำระเงินด้วยวิธีการที่ต่างประเทศไม่นิยมทำกัน เช่น การชำระด้วยเงินสดก้อนโต หรือการโอนเงินจากบัญชีที่มีที่มาไม่ชัดเจน
- กระบวนการแปลงสภาพ: อาชญากรต่างชาติจึงนิยมนำคริปโทฯ จากธุรกิจผิดกฎหมายเข้ามาแลกเป็นเงินบาทอย่างลับ ๆ แล้วนำเงินบาทนั้นไปซื้อ ทองคำ, อสังหาริมทรัพย์ หรือหุ้นกู้ ทำให้เงินที่ “สกปรก” ถูกล้างจน “ดูสะอาด” และหลุดพ้นจากการตรวจสอบของหน่วยงานระหว่างประเทศ
แล้วเรารู้ได้ไงว่า “เงินสีเทา” ไหลเข้าไทย ?
หลักฐานที่ตอกย้ำถึงการทะลักของเงินสีเทา คือตัวเลข NEO (Net Errors and Omissions) หรือ “ค่าความคลาดเคลื่อนสุทธิในดุลการชำระเงิน” ซึ่งหมายถึงส่วนต่างระหว่างรายรับและรายจ่ายที่ถูกบันทึกในบัญชีการเงินของประเทศ
ในปีที่ผ่านมา ตัวเลข NEO ของไทยได้พุ่งสูงทะลุ 5.3 แสนล้านบาท
โดยทั่วไป ตัวเลข NEO ควรจะน้อยและมีค่าใกล้ศูนย์ เพราะเป็นเพียงการสะท้อนข้อมูลตกหล่นทางทฤษฎี แต่การที่ตัวเลขนี้พุ่งสูงถึงกว่า 5 แสนล้านบาทอย่างผิดปกติ ย่อมบ่งชี้ได้อย่างชัดเจนว่า มีเงินจำนวนมหาศาลที่ “ไม่รู้ที่มา” (เงินเถื่อน) ไหลทะลักเข้ามาในระบบเศรษฐกิจโดยไม่ถูกบันทึกอย่างเป็นทางการ
“เงินสีเทา” นี้ส่งผลกระทบต่อเรายังไง ?
พี่ทุยอยากให้ลองนึกภาพเงินก้อนมหาศาลที่ไม่เคยถูกบันทึกในระบบ ไหลเข้ามาไทยจากเว็บพนัน ยาเสพติด หรือธุรกิจเถื่อน ผ่านคริปโท แล้วถูกเปลี่ยนเป็นเงินบาท
พอเงินบาทถูกกวาดซื้อจำนวนมากในเวลาเดียวกัน สิ่งที่เกิดขึ้นคือ ค่าเงินบาทแข็งขึ้นแบบผิดธรรมชาติ
ฟังดูเหมือนดีใช่ไหมล่ะ ? ค่าเงินแข็งเหมือนประเทศเรามีศักยภาพ… แต่ความจริงแล้ว ผลกระทบกลับตรงกันข้ามเลย และถามว่ากระทบใครบ้าง พี่ทุยสรุปมาให้แบบนี้
1. ผู้ประกอบการส่งออก
สินค้าไทยแพงขึ้นทันตาเห็น: เมื่อเงินบาทแข็งค่าขึ้น สินค้าส่งออกของไทย เช่น ข้าว ยางพารา หรือผลิตภัณฑ์อาหาร กลับกลายเป็นสินค้าที่แพงขึ้นในสายตาของผู้ซื้อต่างชาติ ทำให้ยอดขายและกำไรของธุรกิจส่งออกหดตัวลงอย่างรุนแรง บางรายอาจถึงขั้นขาดทุน
2. ธุรกิจท่องเที่ยว
นักท่องเที่ยวใช้จ่ายลดลง: นักท่องเที่ยวที่ถือเงินสกุลหลัก (เช่น USD หรือหยวน) จะแลกเงินบาทได้น้อยลง ทำให้ “เงินในกระเป๋า” ของพวกเขาหดตัว การใช้จ่ายต่อหัวจึงลดลงโดยอัตโนมัติ ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อธุรกิจบริการ โรงแรม ร้านอาหาร ไปจนถึงผู้ประกอบอาชีพรายย่อย เช่น คนขับแท็กซี่
3. นักลงทุนต่างชาติ
ความเชื่อมั่นลดลง: การที่ประเทศไทยมีเงินลึกลับไหลเข้ามหาศาล สะท้อนถึงความไม่โปร่งใสและความอ่อนแอของระบบตรวจสอบทางการเงิน ทำให้ต่างชาติเริ่มตั้งคำถามเกี่ยวกับ “ความสะอาด” ของระบบการเงินไทย ซึ่งอาจส่งผลให้ เงินลงทุนจริง (Foreign Direct Investment – FDI) ที่มีคุณภาพลดลง
4. ประชาชนทั่วไป
เจ็บหนักสุดจากเศรษฐกิจที่สวนทาง: เงินบาทแข็งแต่ไม่ได้มาจากเศรษฐกิจที่เติบโตจริง ๆ (Hard Currency, Soft Economy) ผลที่ตามมาคือ ต้นทุนชีวิตพุ่งสูงขึ้นจากภาวะเงินเฟ้อ ในขณะที่รายได้ของคนทั่วไปกลับนิ่งสนิทหรือหดตัวลงจากผลกระทบต่อภาคส่งออกและท่องเที่ยว สรุปคือ: ต้นทุนแพงขึ้น แต่รายได้ไม่เพิ่ม ทำให้คนไทยส่วนใหญ่แบกรับภาระหนักขึ้นอย่างแท้จริง
สรุปโดยรวม: การแข็งค่าของเงินบาทรอบนี้ ไม่ใช่สัญญาณว่าประเทศ “เก่งขึ้น” หรือมีศักยภาพสูงขึ้น แต่เป็นผลข้างเคียงจากการที่ประเทศไทยกลายเป็นจุดพักและแหล่งฟอกเงินของอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งในที่สุดแล้ว ผลกระทบทั้งหมดก็ย้อนกลับมาทำร้ายเศรษฐกิจฐานรากและคุณภาพชีวิตของคนไทยเองอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ติดตามพี่ทุยเพิ่มเติมได้ที่ Facebook
อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่
ไม่รู้จะลงทุนอะไรดี ? รู้จัก 9 กองทุน ETF สุดฮิตระดับโลก
