หลายคนน่าจะได้ยินข่าวการ “ตัดสิทธิ GSP” สินค้าไทยจากสหรัฐอเมริกาที่ประกาศโดยโดนัลด์ ทรัมป์กันไปแล้ว ในวันที่ 31 ตุลาคม 2563 ที่ผ่านมา ก่อนอื่นเลยพี่ทุยจะพามาทำความเข้าใจกันเกี่ยวกับเรื่อง GSP กันก่อน
สิทธิพิเศษ GSP คืออะไร ?
สิทธิพิเศษ GSP หรือ Generalized System of Preferences เป็นสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรที่ประเทศพัฒนาแล้วอย่าง สหรัฐอเมริกา หรือ ยุโรป ใช้กับสินค้าจากประเทศสมาชิกองค์กรการค้าโลกหรือ WTO (World Trade Organization) เพิ่มเติมจากสิทธิปกติ
โดยปกตินั้น WTO จะมีสิทธิพิเศษทางภาษีให้แก่ประเทศสมาชิกเรียกว่า MFN หรือ Most-favoured-nation อยู่แล้ว แต่ GSP นั้นจะเป็นสิทธิพิเศษเพิ่มเติมที่เพิ่มเหนือกว่า MFN ยิ่งไปอีก
ซึ่งการถูกตัดสิทธินี้จะสร้างผลกระทบต่อไทยไม่น้อยเลยทีเดียว เพราะการที่สิทธิพิเศษเหล่านี้หายไปก็เท่ากับต้นทุนจากสินค้ามีโอกาสที่จะสูงขึ้นและอาจทำให้ความสามารถในการแข่งขันของไทยลดลงไปอย่างมาก
ทำไมทรัมป์ต้อง “ตัดสิทธิ GSP” สินค้าไทย ?
เหตุผลที่ไทยถูก “ตัดสิทธิ GSP” จากสหรัฐอีกครั้ง เพราะไทยไม่ยอมเปิดตลาดเนื้อหมูและเครื่องในจากสหรัฐฯ ที่มีการเลี้ยงดูด้วยสารเร่งเนื้อแดงหรือที่เรียกว่า แรคโตพามีน ในเนื้อสัตว์
ทำให้สหรัฐเลือกจะตัดสิทธิ GSP สินค้าไทยสูงถึง 200 รายการ จากประมาณ 500 กว่ารายการ ทำให้ไทยต้องเสียภาษีในสินค้าดังกล่าวสูงขึ้น โดยมูลค่าในครั้งนี้คาดว่าสร้างผลกระทบสูงถึง 25,000 ล้านบาท โดยจะมีผลในปลายเดือนธันวาคม 2563
ก่อนหน้านี้ทรัมป์ เคยตัดสิทธิ GSP สินค้าไทยมาก่อนแล้ว
ครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่ไทยโดนตัดสิทธิ GSP โดยครั้งล่าสุดนั้นไทยโดนตัดสิทธิสูงถึง 573 รายการ จาก 1,100 รายการ โดยเป็นสิทธิจากสินค้าที่มีการใช้จริงสูงถึง 350 รายการ ทำให้ไทยต้องเสียภาษีในสินค้าดังกล่าวสูงขึ้น รวมมูลค่ากว่า 40,000 ล้านบาทไป ซึ่งเป็นการเจรจาที่เกิดขึ้นมากว่า 2 ปีแล้ว จนโดนตัด GSP อีกครั้ง
เพิ่มเติมจากเรื่องที่สหรัฐฯ ต้องการนำสินค้ามาเปิดในตลาดไทยแล้วก็ยังมีเรื่องสิทธิแรงงานในไทย ที่ไม่เพียงพอ เพราะไทยไม่ได้มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ เช่นไทยมีการใช้แรงงาน เด็ก และ ละเมิดสิทธิมนุษยชน และ แรงงานต่างด้าวไม่สามารถตั้งสหภาพแรงงานได้ ซึ่งเรื่องนี้เป็นเรื่องค้างคาและมีการเจรจามาแล้วกว่า 5 ปี แต่ยังไม่มีท่าทีการปรับตัวที่มากพอในระดับที่สหรัฐฯ พอใจจึงถูกกดดันเพิ่ม
การให้สิทธิเป็นอำนาจของประเทศที่ให้สิทธิ ดังนั้นแม้เราจะบรรลุเงื่อนไขที่ต่อรองกันไว้แล้วนั้น ก็อาจไม่ได้รับสิทธิ GSP ที่เคยมีคืนได้ ดังนั้น อำนาจการต่อรองจึงอยู่ที่ฝั่งสหรัฐฯ เต็ม ๆ ไทยเองทำได้แค่ปรับปรุงแก้ไขตามเงื่อนไข เพื่อหวังจะได้รับสิทธิดังกล่าวกลับมา
ผู้ประกอบการไทยกระทบอะไรจากการตัด GSP
ผู้ประกอบการไทยที่ส่งออกสินค้าไปสหรัฐอเมริกา ในกลุ่มสินค้าที่ถูกตัดในรอบนี้นั้นส่งผลให้ต้องเสียภาษีศุลกากรที่สูงขึ้น ต้นทุนรวมต้องสูงขึ้น ที่แน่ ๆ เลยลูกค้าประจำในสหรัฐฯ จะมองว่าสินค้าเหล่านั้นแพงขึ้นส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อ เสียความได้เปรียบทางการตลาดและอาจถึงขั้นเปลี่ยนใจไปใช้สินค้าจากประเทศอื่นเลยก็เป็นได้
ซึ่งในมุมที่ร้ายแรงก็คือ เสียฐานลูกค้าส่งออกไม่ได้ ทั้งความกังวลจากโควิด-19 กระทบส่งออกและอาจส่งผลกระทบต่อมาในประเทศ Supply ล้น สินค้าดังกล่าวในประเทศราคาตก โดยตัวอย่างกลุ่มสินค้าที่ถูกตัด GSP ได้แก่ ชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องครัว อะลูมิเนียม หอยบางชนิด มะม่วง ผลิตภัณฑ์จากป่าไม้ อาหารอบแห้ง และสินค้าอิเล็กทรอนิกส์บางประเภท
Comment