เคยสงสัยกันมั้ยว่า ? “ทำไมฝนตกแล้ว บางครั้งไฟฟ้าดับ”

พี่ทุยจำได้ ตอนเด็ก ๆ เวลาที่เกิด “ฝนตกหนัก” บางครั้งจะมาพร้อมกับเหตุการณ์อย่างนึง คือ “ไฟฟ้าดับ” ยิ่งปีไหนฝนตกกระหน่ำเหมือนโกรธกันมา บอกเลยว่าต้องมีไฟดับกันบ้าง วันนี้พี่ทุยมีเกร็ดความรู้มาฝากกันว่าทำไมบางครั้งเวลาฝนตก ไฟฟ้าถึงดับ

ก่อนอื่นพี่ทุยอยากให้สบายใจได้เลยว่าการที่ไฟฟ้าดับเป็นเหตุสุดวิสัย ไม่ใช่เพราะเมืองไทยเรามีกำลังการผลิตไฟฟ้าที่ไม่เพียงพอ เพราะประเทศไทยมีแหล่งผลิตไฟฟ้าที่หลากหลาย และเพียงพออย่างแน่นอน โดยประเทศไทยมีการวางแผนการผลิตให้เพียงพอกับความต้องการ ตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจ พร้อมพัฒนาเทคโนโลยีผลิตไฟฟ้าอยู่เสมอ พี่ทุยบอกได้เลยว่าเหตุผลที่ไฟฟ้าดับไม่ใช่ เพราะเราขาดแคลนพลังงานแน่นอน

แต่เหตุผลที่ไฟฟ้าดับนั้นมาจาก “กระแสไฟฟ้า” ที่ไหลไปมาเกิดการทำงานผิดปกติจากเดิม ทำให้ระบบตัดไฟฟ้าชั่วคราวเพื่อป้องกันเหตุ “ไฟฟ้าลัดวงจร” นั่นเอง ซึ่งอันนี้พี่ทุยคงไม่ได้ลงรายละเอียดว่าขั้นตอนรักษาความปลอดภัยตรงนี้ทำงานยังไง แต่เอาเป็นว่าถ้าไฟฟ้าดับ คือ ระบบตัดการทำงานเพื่อความปลอดภัย และเมื่อเจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจสอบและแก้ไขความผิดปกตินั้นไฟฟ้าก็จะกลับมาทำงานเป็นปกติ

ซึ่งเหตุที่ทำให้กระแสไฟฟ้าทำงานผิดปกติก็มีหลากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็น ต้นไม้ สัตว์ คน สิ่งของ หรือฟ้าผ่า แล้วเมื่อเกิดลมแรง ๆ หรือฝนตกหนักก็เป็นปัจจัยเสริมที่ทำให้เกิดความปกติได้ง่ายมากขึ้น

ตัวอย่างง่าย ๆ สุดคลาสสิค เช่น เกิดฝนตกลมแรง แล้วมีกิ่งไม้หักไปแตะกับอุปกรณ์จำหน่ายไฟตามท้องถนน ก็จะทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าทำงานผิดปกติ

ไฟฟ้าก็ตัดการทำงานแบบอัตโนมัติ เพราะมีความเสี่ยงที่จะเกิดไฟฟ้าลัดวงจร ซึ่งถ้ากิ่งไม้นั้นยังอยู่ที่บริเวณดังกล่าว เจ้าหน้าที่การไฟฟ้าก็จะต้องเข้ามาจัดการกิ่งไม้นั้นก่อน แล้วค่อยเปิดให้ระบบกลับมาทำงานเหมือนเดิม ด้วยเหตุการณ์ประมาณนี้ก็เลยเป็นภาพจำไปว่าเวลาฝนตกหนักไฟฟ้าถึงดับ

แนวทางการป้องกันในปัจจุบันที่ทางการไฟฟ้าทำอย่างต่อเนื่องก็คือ พยายามตัดหรือนำต้นไม้ที่มีขนาดใหญ่ออกจากแนวสายไฟฟ้า ซึ่งถ้าเราเห็นว่ามีต้นไม้ใหญ่ ๆ ใกล้กับสายไฟฟ้าก็สามารถโทรแจ้งเจ้าหน้าที่ให้เข้าไปจัดการได้เลย

แล้วก็เป็นเรื่องปกติที่เวลา “ไฟฟ้าดับ” เราก็อยากจะแจ้งหรือบอกใครสักคนให้ช่วยแก้ปัญหาเรื่องนี้ให้เราหน่อยเพื่อที่ปัญหาจะได้รีบแก้ไข แล้วไฟฟ้าจะได้ติดกลับมาเหมือนเดิม แต่ทีนี้พอเปิดกูเกิ้ล พี่ทุยว่ามีงงกันอย่างแน่นอน เพราะหน่วยงานที่ชื่อว่าการไฟฟ้ามีหลากหลายมาก

ไม่ว่าจะเป็น การไฟฟ้านครหลวง (กฟน. หรือ MEA) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ. หรือ PEA) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ. หรือ EGAT) ซึ่งทั้ง 3 หน่วยงานเป็นคนละหน่วยงานกัน

ก่อนที่เรารู้ได้ว่าต้องติดต่อใคร เราต้องรู้ก่อนว่าการไฟฟ้าแต่ละแห่ง ใครทำหน้าที่อะไรบ้าง และความแตกต่างระหว่าง การไฟฟ้านครหลวง (กฟน. หรือ MEA) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ. หรือ PEA) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฝผ. หรือ EGAT) มีอะไรบ้าง

การไฟฟ้านครหลวง (กฟน. หรือ MEA) จะเป็นผู้จัดจำหน่ายไฟฟ้าให้กับประชาชนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการ ซึ่งเป็นผู้เก็บค่าไฟฟ้าตามครัวเรือนในพื้นที่ดังกล่าวด้วย

การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ. หรือ PEA) จะเป็นผู้จัดจำหน่ายไฟฟ้าให้กับประชาชนในพื้นที่ภูมิภาค ยกเว้นในพื้นที่ความรับผิดชอบ 3 จังหวัดของ กฟน.

การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ. หรือ EGAT) เป็นผู้ผลิต จัดหาและส่งไฟฟ้าให้ฝ่ายจำหน่ายไฟฟ้าคือ กฟภ. และ กฟน. ไม่เกี่ยวข้องกับการเก็บค่าไฟฟ้าและมิเตอร์ไฟฟ้า แต่ กฟผ. มีหน้าที่ผลิต และดูแลโรงไฟฟ้า รวมทั้งระบบส่งไฟฟ้าแรงสูงต่าง ๆ เท่านั้น

ถ้าเปรียบเทียบความสัมพันธ์ง่าย ๆ ของการไฟฟ้าทั้ง 3 หน่วยงาน คือ

การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เปรียบเทียบเป็นโรงงานผลิตไฟฟ้า จากนั้นก็ส่งไฟฟ้าที่ผลิตได้ให้กับ “การไฟฟ้านครหลวง” (กฟน.) และ “การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค” (กฟภ.) ทำหน้าที่จำหน่ายและส่งต่อไฟฟ้าให้ถึงมือประชาชน ซึ่งประชาชนแบบเรา ๆ ก็ซื้อไฟฟ้าใช้จาก “การไฟฟ้านครหลวง” และ “การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค” นั่นเอง

ดังนั้น เมื่อ “ไฟฟ้าดับ” สิ่งแรกที่เราต้องถามก็คือ บ้านที่เราอยู่อาศัยนั้นอยู่ในเขตพื้นที่ไหน

ถ้าตั้งอยู่ในพื้นที่ กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการให้ติดต่อ “การไฟฟ้านครหลวง (กฟน. หรือ MEA)” โทร 1130
ถ้าอยู่นอกเหนือพื้นที่ 3 จังหวัดนั้นก็ให้ติดต่อ “การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ. หรือ PEA)” โทร 1129

แต่สำหรับในกรณีที่เกิดไฟฟ้าดับในวงกว้าง เช่น หลายอำเภอ หรือหลายจังหวัดติดกัน รวมไปถึงพบเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับเสาส่งไฟฟ้าแรงสูง ในกรณีนี้จะสามารถติดต่อไปที่ “การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย” (กฟผ. หรือ EGAT) โทร. 1416 ได้เลย

สุดท้ายนี้พี่ทุยก็อยากจะย้ำว่า ทั้ง 3 การไฟฟ้า กฟผ. กฟน. และ กฟภ. เป็นคนละหน่วยงานกัน มีความรับผิดชอบต่างกันนะจ๊ะ

ติดต่อให้ถูกที่ ถูกเบอร์ ก็จะช่วยทำให้แก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็ว ไฟฟ้าก็มีโอกาสกลับมาเร็วมากขึ้น ได้มีความสุขกับการใช้ไฟฟ้า แฮปปี้กันทุกคน