ทำไมองค์กรใหญ่อยากได้คนที่เก่งรอบด้าน ?

ที่ออฟฟิศมี “Google” ประจำแผนกกันหรือเปล่า ? ของพี่ทุยมีนะ (ฮ่า) เจ้าของฉายา “Google ประจำแผนก” มักจะเป็นคนที่รอบรู้หลายด้าน และมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านแบบหาตัวจับยาก แต่ในปัจจุบันเราเริ่มที่จะหาคนประเภทนี้ได้ง่ายขึ้น หรือแม้แต่ตัวเราเองก็สามารถพัฒนาให้เป็นแบบนั้นได้ง่ายขึ้นเช่นกัน คนเหล่านี้แหละที่ “องค์กรใหญ่” ต้องการ

เรามีคำเฉพาะที่ใช้เรียกคนประเภทนี้ว่า T-shaped Person ถ้าดูจากรูปร่างของตัว T ก็เดาได้ว่าเป็นผู้ที่มีทักษะกว้างขวางและมีความชำนาญในด้านใดด้านหนึ่ง โดยคำนี้ถูกกล่าวถึงครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ The Independent (UK) ในปี 1991 และกลายมาเป็นคำที่รู้จักกันทั่วไปเมื่อ Tim Brown ผู้เป็น CEO องค์กรใหญ่ ในวงการสื่อได้ยกประเด็นนี้ขึ้นมาเมื่อมีการหาพนักงานหน้าใหม่

แล้วคนประเภท T-shaped มาจากไหนล่ะ ?

อินเทอร์เน็ต เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การเรียนรู้เกิดขึ้นได้ทุกที่ทุกเวลา และคนที่มีความถนัดเฉพาะทางอยู่แล้วจะเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้ไวเป็นพิเศษเมื่อได้เจอสิ่งที่ต่อยอดมาจากความสนใจของตน เช่น โปรแกรมเมอร์ผู้พัฒนาแอปบน iOS ที่ต้องการกระโดดไปลองสร้างผลงานในฝั่ง Android จะได้พบสิ่งใหม่ ๆ อย่างการออกแบบ UI/UX ที่เปลี่ยนไปตามขนาดหน้าจอ แน่นอนว่าคลังความรู้ที่ใคร ๆ ก็เข้าถึงได้อย่างอินเทอร์เน็ตย่อมไม่ได้พาเราตรงดิ่งไปที่คำตอบผ่านการค้นหาแค่คลิกเดียว แต่เราก็จะได้พบกับเทคนิคใหม่ ๆ นอกเหนือจากสิ่งที่ตนกำลังหา และกลายมาเป็น “ความถนัด” ที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้โดยบังเอิญ

ทำไมถึงต้อง T-shaped ? เอาเป็น I-shaped ได้ไหม ?

ถ้า T-shaped คือคนที่เก่งรอบด้านและชำนาญหนึ่งสิ่ง I-shaped ก็คือผู้ที่รู้ลึกรู้จริงในงานของตน เราเรียกคนประเภทนี้ว่า “ผู้เชี่ยวชาญ” แต่เพราะคนประเภท T-shaped สามารถทำงานหลักของตนได้ดีเหมือน I-shaped แถมยังประสานงานได้ดีกับทุก ๆ ทีม ดังคำกล่าวของ Jim Spohrer ผู้ดำรงตำแหน่ง Director ของ IBM University Programs ที่มีใจความว่า “ผู้คนที่ถนัดต่างกันมักจะพบปัญหาในการสื่อสารระหว่างกัน เราต้องเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสารเพื่อพัฒนาองค์กรอย่างก้าวกระโดด” ตรงกับงานวิจัยของ Shabnam Hamdi จากมหาวิทยาลัย Putra ประเทศมาเลเซียที่รวบรวมข้อมูลกว่า 227 ชิ้นจาก 147 บริษัทด้านไบโอเทคโนโลยี พบว่าคนประเภท T-shaped เป็นปัจจัยที่ก่อให้เกิดนวัตกรรมใหม่ ๆ ได้เช่นเดียวกับการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูง

เพื่อสร้าง “ยอดคนพันธุ์ T” ให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี หลาย องค์กรใหญ่ จึงสนับสนุนให้พนักงานมีความรู้ที่กว้างขึ้น ลึกขึ้น และสร้างคลังความรู้ของบริษัทให้พนักงานเข้าถึงได้ ยกตัวอย่างเช่น การที่หลาย ๆ บริษัทสนับสนุนให้พนักงานได้เรียนต่อในระดับสูง หรืออย่าง “PLEARN (เพลิน)” แอปพลิเคชันที่ใช้ในบริษัท dtac ที่จะทำให้พนักงานเข้าถึงข้อมูลและข่าวสารต่าง ๆ จากทางบริษัทได้อย่างรวดเร็ว

ทำไมถึงเป็นแบบนั้น ?

ผู้ที่มีความถนัดหลากหลายในสายงาน จะสามารถสื่อสารด้วย “ภาษาเดียวกัน” กับคนในทีมอื่น ๆ ได้ดี ทำให้แต่ละทีมเข้าใจจุดประสงค์ของเนื้องานตรงกันและทำงานร่วมกันได้อย่างลื่นไหล และถ้ามองถึงเทคโนโลยีที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด การที่เราเป็นผู้รอบรู้ที่มีความชำนาญเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง (T-shaped) อาจไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะการ Disrupt ทางเทคโนโลยีอย่างเช่นการนำ AI เข้ามาประยุกต์ใช้ในงานแทนมนุษย์ ทั้งในด้านการต่อยอดสิ่งที่มีให้ดียิ่งขึ้น เช่น ผลงานวิจัยจากมหาวิทยาลัย Stanford ที่ฝึกฝน AI จนวิเคราะห์ฟิล์ม X-Ray กระดูกนิ้วและข้อมือได้แม่นยำกว่านักรังสีวิทยา นอกจากนี้ AI ยังเป็นต้นเหตุของการลบล้างสิ่งเดิมทิ้งไป อย่างที่ Spotify และ Youtube ได้เข้ามาแทนวิธีฟังเพลงแบบอื่น ๆ ด้วยการใช้ AI เลือกเพลงให้เหมาะสมกับผู้ฟังแต่ละบุคคล แถมยังให้บริการฟรีอีกด้วย

ทำยังไงถ้าอยากเป็นมากกว่า T-shape Person ?

ถ้าการใฝ่รู้ทำให้เราเป็น T-shaped Person การที่จะไปสู่จุดที่มากกว่านั้นต้องใช้ “อภิปัญญา” ซึ่งเป็นคำที่น่าสนใจมากเมื่อพูดถึงการพัฒนาตนเอง สิ่งนี้คือกระบวนการคิดที่เราใช้ควบคุม “กระบวนการคิด” อีกทอดหนึ่ง โดยสิ่งนี้สามารถฝึกได้ในชีวิตประจำวัน เช่น การอ่านข่าวและประเมินความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มา นั่นก็คือการใช้ “อภิปัญญา” ซึ่งจะช่วยให้เราจดจำสิ่งต่าง ๆ ได้ง่าย และมีความถนัดรอบด้านได้อย่างรวดเร็ว