เมื่อการกู้ยืมเงินแบบในระบบไม่ต้องใช้ “ธนาคาร” อีกต่อไป

กระแสเรื่อง Startup พี่ทุยว่ายิ่งเวลาผ่านไปยิ่งมีกระแสแรงขึ้นเรื่อยๆ และเห็นเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้นโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมการเงิน การมาของ Startup สายการเงินหรือที่เราคุ้นหูว่า Fintech เนี้ยเข้ามาทำให้คนเรามีทางเลือกมากขึ้น ก็จะยิ่งทำให้ระบบการเงินมีประสิทธิภาพมากขึ้น

อย่างที่เรารู้กันว่าคนที่มีอาชีพเป็นพ่อค้าคนกลางจะเป็นคนที่ได้ผลประโยชน์มากที่สุดในการซื้อขาย หน้าที่ของพ่อค้าคนกลางก็คือการจับคนซื้อและคนขายมาเจอกัน แล้วพ่อค้าคนกลางก็เก็บส่วนต่างตรงนี้ไป สำหรับวงการการเงินแล้วพ่อค้าคนกลางที่ใหญ่ที่สุดก็คือ “ธนาคาร”

บทบาทหน้าที่ของธนาคารหลักก็คือการจับคนที่มีเงินเหลือกับคนที่ต้องการเงินมาเจอกัน โดยคนที่มีเงินเหลือเดินเข้ามาฝากที่ธนาคารก็จะได้ “ดอกเบี้ยเงินฝาก” ส่วนที่ต้องการเงินมาขอกู้เงินก็ต้องเสีย “ดอกเบี้ยเงินกู้” แล้วแน่นอนว่าธนาคารก็จะได้รับส่วนต่างของดอกเบี้ยตรงนี้ไป ซึ่งก็อย่างที่เรารู้กันว่าส่วนต่างตรงนี้ก็ไม่น้อยเลยทีเดียว

แล้ว Fintech จะเข้ามาตัดระบบตรงนี้ได้ยังไง?

พี่ทุยเชื่อว่าหลายๆคนต้องคุ้นชื่อ Kickstarter ที่เราเรียกกันว่า Crowdfunding อยู่ไม่มากก็น้อย หลักการก็คือ คนที่ต้องการเงินทุน (สมมติว่าเป็น นาย A) ก็จะเข้าไปที่เว็บไซต์เพื่อค้นหาคนที่ต้องการร่วมลงทุน (นาย B) แต่ว่านาย A จะจ่ายเป็นสินค้าให้กับนาย B แทนคล้ายๆกับการ Pre-Order แต่รู้กันหรือไม่ว่ามีหลายเว็บไซต์ที่เป็น Crowdfunding เหมือนกันแต่ไม่ได้จ่ายเป็นของแต่จะจ่ายเป็นดอกเบี้ยแทน ไม่ต่างกับการที่เราไปปล่อยกู้โดยตรงให้กับเจ้าของกิจการเลย

การให้บริการลักษณะนี้มีอีกชื่อนึงที่เรียกว่า Peer-to-Peer lending (P2P) สำหรับการกู้ส่วนบุคคล ซึ่งในต่างประเทศหลายประเทศได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก แต่ถ้าเป็นการกู้เพื่อทำธุรกิจเราจะเรียกว่า Peer-to-Business (P2B) และแน่นอนว่าในประเทศไทยเราก็มีทั้ง P2P และ P2B อย่างเช่น Money We Can ก็เป็นรูปแบบ P2B โดยสนับสนุนการจัดหาสินเชื่อให้กับธุรกิจ SME เพื่อเงินทุนหมุนเวียน

แต่ก็ต้องยอมรับว่า P2B Lending ลักษณะนี้เป็นอะไรที่ใหม่กับคนไทยอยู่พอสมควรอาจจะต้องใช้เวลาในตลาดศึกษา แล้วถ้าเป็นที่ยอมรับก็น่าจะเป็นที่นิยมได้ไม่ยาก เพราะทั้งคนที่กู้เงินก็ได้ดอกเบี้ยที่ถูกลงและเจ้าของเงินก็ได้ดอกเบี้ยที่สูงขึ้นแถมไม่วุ่นวายและสะดวกกว่ากันมาก แล้วในมุมของนักลงทุนการมองว่า P2B เป็นโอกาสในการลงทุน ที่ช่วยทำให้พอร์ตในส่วนของตราสารหนี้มีการกระจายความเสี่ยงและผลตอบแทนที่ดี

แล้วใครจะเข้ามาใช้บริการ P2P และ P2B ได้บ้าง?

ผู้เล่นคนแรกในระบบนี้ก็คือคนที่ต้องการเงินหรือเจ้าของกิจการ (หรือนาย A ที่บอกไปตั้งแต่ตอนแรก) ที่ต้องการขยายกิจการนั่นเอง P2P และ P2B สามารถช่วยลดปัญหาเรื่องการเข้าถึงเงินทุนของกิจการได้เป็นอย่างดี แต่ก็แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกคนที่สามารถกู้ได้หมด คนที่สามารถกู้เงินได้ ต้องมีเอกสารและหลักฐานเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับคนที่จะมาให้กู้เงินด้วย

ผู้เล่นอีกคนนึงก็คือคนที่มีเงินเหลือ (หรือนาย B) รู้สึกว่าการฝากเงินนั้นได้รับดอกเบี้ยที่ไม่โดนใจ อยากหาแหล่งลงทุนอื่นๆที่ความเสี่ยงอาจจะขยับปรับเพิ่มมาหน่อยแต่ก็ได้รับผลตอบแทนหรือดอกเบี้ยที่ดีด้วยเช่นกัน ซึ่งตัวกลางอย่างตัวเว็บไซต์เองก็จะช่วยเป็นตัวกรองคนที่จะเข้ามากู้เงินในระบบให้อีกแรง

จะเห็นได้ว่าการมาของ P2P และ P2B เป็นการลดบทบาทของพ่อค้าคนกลางอย่างธนาคารชัดเจน แล้วถ้า P2P และ P2B เติบโตมากขึ้นคนนิยมมากขึ้น แน่นอนว่าก็ช่วยทำให้ระบบกู้เงินยืมเงินมีประสิทธิภาพมากขึ้นไปในตัวนั่นเอง เราในฐานะผู้บริโภคงานนี้ก็มีแต่ได้กับได้เนี้ยแหละ