ทำไม ถ่านไฟฉาย ไทย แพ้แบรนด์ญี่ปุ่นขาดลอย?

ถ้าหันมองรอบตัวของเรา จะพบอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์รายล้อมอยู่เต็มไปหมด ซึ่ง Gadget หรืออุปกรณ์เหล่านั้น หลายชิ้นต้องใช้ ถ่านไฟฉาย เป็นส่วนประกอบแน่ ๆ ไม่ว่าจะเป็น นาฬิกา เครื่องชั่งน้ำหนักดิจิทัล เครื่องคิดเลข  วันนี้ พี่ทุยก็เลยอยากชวนทุกคน มาเจาะลึกธุรกิจถ่านอัลคัลคาไลน์กันว่า ธุรกิจนี้ มีขนาดใหญ่แค่ไหน ใครเป็นเจ้าตลาด 

ถ่านไฟฉาย ในตลาดโลกใครครอง

พี่ทุยพามาดูเรื่องราวของตลาดถ่านอัลคาไลน์​ ซึ่งเป็นถ่านไฟฉายแบบใช้แล้วทิ้ง ที่นิยมใช้กันมากที่สุด และพี่ทุยคิดว่า เวลาหลายคนไปหาซื้อถ่านไฟฉายตามร้านค้า ก็คงจะถามหาถ่านอัลคาไลน์กันซะมากกว่า ถ่านไฟฉายแบบทั่วไป

โดยข้อมูลจาก precedenceresearch ระบุว่า มูลค่าตลาดถ่านอัลคาไลน์ทั่วโลกในปี 2023 ที่ผ่านมา มีมากกว่า 8,840 ล้านดอลลาร์ ซึ่งคาดว่า ในอีก 10 ปีข้างหน้า (ปี 2033) มูลค่าตลาดจะทะยานขึ้นไปอยู่ที่ 14,430 ล้านดอลลาร์ หรือเติบโตเฉลี่ย 5.03% นับตั้งแต่ปี 2024-2033 โดยมีแรงขับเคลื่อนสำคัญมาจากความต้องการใช้ถ่านอัลคาไลน์ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค

สรุปข้อมูลสำคัญตลาดถ่านอัลคาไลน์​

มูลค่าตลาด

• ปี 2023 8,840 ล้านดอลลาร์
• ปี 2024 (คาดการณ์) 9,280 ล้านดอลลาร์
• และปี 2033 (คาดการณ์) 14,430 ล้านดอลลาร์

ส่วนแบ่งตลาดถ่านอัลคาไลน์ 

• อเมริกาเหนือ 46%
• ยุโรป 26%
• เอเชียแปซิฟิก 21%
• ละตินอเมริกา 5% 
• ตะวันออกกลาง 2%

ปัจจัยสนับสนุนการเติบโต

• รูปแบบการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป ทำให้ความต้องการอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภคเพิ่มขึ้น เช่น โทรศัพท์ แล็ปท็อป อุปกรณ์อัจฉริยะ วิทยุ เกมอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น จึงเร่งการเติบโตของตลาดถ่านอัลคาไลน์​
• การพัฒนาเทคโนโลยีถ่านอัลคาไลน์ ทำให้ถ่านมีขีดความสามารถและประสิทธิภาพสูงขึ้น มักถูกนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งในการสำรองไฟฉุกเฉินเพื่อการใช้งานสำคัญต่าง ๆ เช่น ไฟฉุกเฉิน บริการทางการแพทย์ บริการไฟฟ้าและการสื่อสาร สนับสนุนการเติบโต
• ความต้องการใช้ถ่านอัลคาไลน์สำหรับการใช้งานเชิงพาณิชย์เพิ่มขึ้น เช่น กลุ่มโทรคมนาคม ศูนย์ข้อมูล โรงงานผลิต โรงงานบรรจุภัณฑ์ การทำเกษตร อาคารพาณิชย์
• ค่าใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนาแบตเตอรี่อัลคาไลน์เร่งตัวขึ้น เป็นส่วนสนับสนุนการเติบโตของตลาด

แบรนด์ถ่านอัลคาไลน์หลัก ๆ ในตลาดโลก 

• Duracell Inc. (สหรัฐฯ)
• Energizer Holdings (สหรัฐฯ)
• Camelion Batterien GmbH (เยอรมนี)
• Gold Peak Industries (Holdings) Limited (ฮ่องกง)
• Sanyo (ญี่ปุ่น)
• Sony (ญี่ปุ่น)
• Maxell Holdings, Ltd. (ญี่ปุ่น)
• Toshiba International Corp​ (สหรัฐฯ)
• Zhejiang Mustang Battery Co., Ltd. (จีน)
• Panasonic Corporation (ญี่ปุ่น)
• FDK Corporation (ญี่ปุ่น)
• GBP International Limited (เยอรมนี)

ถ้าดูจากรายชื่อ แบรนด์ถ่านอัลคาไลน์ดัง ๆ ในตลาดโลก ก็จะพบว่า ส่วนใหญ่เป็นแบรนด์ที่อยู่ในสหรัฐฯ และญี่ปุ่น เป็นหลัก ซึ่งพี่ทุยเชื่อว่า เพื่อน ๆ ที่เคยไปซื้อถ่านอัลคาไลน์ ก็คงจะคุ้นเคยกับแบรนด์สหรัฐฯ และญี่ปุ่น มากกว่าแบรนด์จากประเทศอื่น โดยเฉพาะแบรนด์ญี่ปุ่น ที่ยึดหัวหาดตลาดในไทยทิ้งคู่แข่งจากประเทศอื่น ๆ แบบไม่เห็นฝุ่น โดยเจ้าตลาดถ่านไฟฉายอัลคาไลน์ในไทย คือ Panasonic 

เจ้าตลาด ถ่านไฟฉาย ในไทย

มีข้อมูลที่พี่ทุยไปเจอมา ซึ่งน่าจะการันตีได้ว่า Panasonic คือเจ้าตลาดถ่านอัลคาไลน์ในไทยของจริง ไม่จกตา ก็คือ ข้อมูลในเว็บไซต์ Volza Grow Global ระบุว่า ในไทย มีผู้ส่งออกถ่านอัลคาไลน์​ทั้งหมด 51 ราย โดยส่งออกไปยังผู้ซื้อทั้งหมด 94 รายทั่วโลก ซึ่งผู้ส่งออกหลักของไทย ที่มียอดส่งออกสูงสุด ตามข้อมูลที่อัปเดต ณ วันที่ 24 พ.ค. 2023 ก็คือ Panasonic Energy Thailand Co., Ltd. ตามด้วย Panasonic Consumer Marketing Asia และ Panasonic Consumer Marketing Company Of North America

เห็นข้อมูลนี้แล้ว ก็น่าจะพอเห็นภาพที่ชัดเจนมากว่า ผู้ส่งออกหลัก ล้วนเป็น Panasonic 

ทั้งนี้ Panasonic มีการให้ข้อมูลไว้ว่า มูลค่าตลาดถ่านไฟฉายในไทย ล่าสุด ปี 2022 อยู่ที่ 5,000 ล้านบาท เติบโต 1%

ในส่วนของ Panasonic Energy เอง มียอดขายรวม ในช่วงปีงบประมาณ 2022 (เดือน เม.ย.​2022 – มี.ค.​2023) รวม 5,800 ล้านบาท โดย Panasonic เข้ามาบุกตลาดเมืองไทย ตั้งแต่ปี 1961 แต่เพิ่งจะเริ่มสร้างโรงงานแห่งแรกในไทย ซึ่งถือเป็นโรงงานแห่งแรกที่อยู่นอกญี่ปุ่น เมื่อปี 2006 โดยเน้นการผลิตถ่านไฟฉายและวิทยุในช่วงเริ่มแรก ก่อนที่จะขยายไปยังสินค้ากลุ่มอื่น 

ดูกันแบบนี้แล้ว บางคนอาจจะสงสัยว่า แล้วถ่านไฟฉายแบรนด์ไทยล่ะมีบ้างมั้ย พี่ทุยก็ต้องบอกว่า มีเหมือนกัน แต่ความนิยมนั้นไม่ได้เปรี้ยงปร้างเท่ากับแบรนด์ญี่ปุ่น 

จริงๆ แล้ว ในอดีต ไทยก็เคยมีแบรนด์ถ่านไฟฉายเยอะมาก โดยส่วนใหญ่จะเป็นถ่านไฟฉายทั่วไป ขณะที่แบรนด์ถ่านไฟฉายนิยมนำชื่อสัตว์ต่างๆ มาตั้ง แต่ถ่านไฟฉายแบรนด์ไทย ก็ค่อย ๆ ล้มหายตายจากไป หลังจากแบรนด์ดังจากญี่ปุ่นอย่าง Panasonic เข้ามาบุกตลาด ด้วยคุณสมบัติที่ดีกว่า 

ตัวอย่างแบรนด์ที่เงียบหายไปแล้ว ได้แก่ ตรากบ ตรากระรอก ส่วนแบรนด์ไทยที่อยู่ในตลาดปัจจุบัน ได้แก่ ตราม้าขาว และ ตราห้าแพะ ของบริษัท โกศลอุตสาหกรรม ที่ในปี 2023 ที่ผ่านมาบริษัทมีการตั้งเป้าหมายว่าจะขอกลับมาทวงส่วนแบ่งตลาดถ่านไฟฉาย ด้วยเป้าหมายยอดขายปี 2024 ที่ 200 ล้านบาท และปี 2025 ที่ 500 ล้านบาท จากตลาดรวม 5,000 ล้านบาท นอกจากนี้ยังมี ตราช้างเผือก และ ตรา​ Patriot เป็นต้น

สรุปข้อมูลตลาดถ่านไฟฉายในไทย 

มูลค่าตลาดรวม 5,000 ล้านบาท

ส่วนแบ่งตลาด

• แบรนด์ญี่ปุ่น 80%
• แบรนด์สหรัฐฯ – ยุโรป 5-10%
• แบรนด์จีน 5-10%
• แบรนด์ไทย 1%

โดยรวมแล้ว พี่ทุยมองว่า อาจจะไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับแบรนด์ถ่านไฟฉายของไทยในการสู้ศึกกับแบรนด์ยักษ์ใหญ่บึ้มจากญี่ปุ่น แต่ พี่ทุยก็เชื่อว่า ตลาดนี้ก็ยังมีช่องว่างที่แบรนด์ไทยจะแทรกซึมเข้าไปแบ่งส่วนแบ่งได้อยู่ หากทำตลาดดี ๆ และคุณภาพสินค้าได้รับการยอมรับจากผู้บริโภค 

รู้จักประเภท ถ่านไฟฉาย

สำหรับ ถ่านไฟฉาย มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Dry cell โดยเป็นแหล่งกำเนิดไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจาก อุปกรณ์เปลี่ยนปฏิกิริยาทางเคมีให้เป็นพลังงานไฟฟ้า​​

ถ่านไฟฉาย มี 2 ประเภทหลัก ๆ คือ  

1.ถ่านไฟฉาย ชนิดเซลล์ปฐมภูมิ (primary cell) หรือ ถ่านไฟฉายแบบใช้แล้วทิ้ง

• ถ่านไฟฉายทั่วไป : เกิดจากการทำปฏิกิริยาเคมีของสังกะสี ในขั้วลบ กับ แมงกานีสไดออกไซด์ ผสมกับผงคาร์บอน ที่เป็นขั้วบวก มีความจุน้อย อายุการใช้งานสั้น ให้กระแสไฟได้น้อย  เหมาะกับเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ต้องการกำลังไฟน้อย เป็นถ่านประเภทที่มีราคาถูกที่สุด
• ถ่านอัลคาไลน์ : มีกำลังไฟฟ้าเสถียรกว่า เพื่อรองรับการใช้งานที่ต้องการกระแสไฟฟ้าสูงขึ้น มีอายุการใช้งานนานกว่าถ่านไฟฉายทั่วไป มีความจุสูงกว่า เหมาะกับอุปกรณ์ที่ใช้กำลังไฟมาก โดยถ่านประเภทนี้จะมีราคาสูงกว่าถ่านไฟฉายทั่วไป
• ถ่านซิลเวอร์ (ถ่านกระดุม) : เก็บประจุได้ดี เหมาะกับอุปกรณืที่ใช้งานยาวนาน 

ขนาดของถ่านอัลคาไลน์

• D ขนาดใหญ่ที่สุด กำลังไฟ 1.5V
• C ขนาดกลาง กำลังไฟ 1.5V
• AA ขนาดเล็ก กำลังไฟ 1.5V
• AAA ขนาดเล็กมาก กำลังไฟ 1.5V
• AAAA ขนาดเล็กมากที่สุด กำลังไฟ 1.5V
• 9V ขนาดกำลังไฟ 9V 

2.ถ่านไฟฉาย ชนิดเซลล์ทุติยภูมิ (Secondary cell) หรือ รคคถ่านไฟฉายแบบชาร์จได้

• นิเกิล-แคดเมียม (NiCd) : กำลังไฟ 1.2 V ความจุต่ำ กรณีชาร์จเมื่อยังใช้ไม่หมด จะทำให้ความจุของถ่านลดลงเรื่อยๆ และคลายประจุไฟฟ้าเร็ว ปัจจุบันไม่ค่อยมีการใช้งานแล้ว
• นิเกิล เมทัลไฮไดรต์ (NiMH) : ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อแทนที่ NiCd โดยมีกำลังไฟ 1.2 V เช่นกัน แต่มีความจุมากกว่า ใช้งานได้ยาวนานกว่า สามารถชาร์จซ้ำเมื่อไหร่ก็ได้ โดยถ่านประเภทนี้จะมีน้ำหนักมากกว่า ​NiCd
• ลิเธียมพอร์ลิเมอร์ (Li-Po) : เป็นถ่านชาร์จที่นิยมใช้กับอุปกรณ์โดรน และ รถบังคับวิทยุ โดยสามารถเก็บพลังงานไฟฟ้าได้มากกว่า NiCd 350% และมีน้ำหนักน้อยกว่า 10-20% แต่ถ่านประเภทนี้หากใช้พลังงานจ่ายไฟมากๆ จะมีอุณหภูมิสูง อาจเกิดการบวมจนระเบิดได้ หากใช้ในวงจรที่ไม่ได้มาตรฐาน 
• ลิเธียมไอออน (Li-Ion) : เป็นถ่านชาร์จที่ได้รับความนิยมที่สุด โดยสามารถใช้กำลังไฟได้ถึง 3.7 V มีความจุสูงกว่า นิเกิล เมทัลไฮไดรต์ มาก

อ่านเพิ่ม

• [สรุป] วิธียืดอายุ แบตโทรศัพท์ ของเราให้เสื่อมช้าลง