นับเป็นเวลานานหลายทศวรรษที่ระบบการเงินโลกอยู่ภายใต้อิทธิพลของสกุลเงินดอลลาร์ จนเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมาจีนก้าวขึ้นมาท้าทายขั้วอำนาจเดิมอย่างสหรัฐฯ พร้อมประเทศพันธมิตร กลุ่ม BRICS ซึ่งมีกระแสข่าวว่าจะสร้างสกุลเงินใหม่เพื่อออกจากร่มเงาดอลลาร์ จนเมื่อต้นเดือน ก.ค. 2566 รัสเซียยืนยันว่ากลุ่ม BRICS จะสร้างสกุลเงินใหม่ และเปิดตัวอย่างเป็นทางการในปี 2566
พี่ทุยเลยขอพาทุกคนไปรู้จักกับสกุลเงินใหม่นี้กันหน่อย พร้อมวิเคราะห์ผลดีต่อกลุ่ม BRICS และผลกระทบต่อเงินดอลลาร์ และความเป็นไปได้ที่ขั้วอำนาจระบบการเงินโลกจะเปลี่ยนแปลง ถ้าพร้อมแล้วไปเริ่มกันเลย
กลุ่ม BRICS คืออะไร
กลุ่ม BRICS คือ กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาและการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นกลุ่มประเทศ Emerging Market ก่อตั้งเมื่อปี 2009 ประกอบด้วย 5 ประเทศ คือ บราซิล, รัสเซีย, อินเดีย, จีน และแอฟริกาใต้ ปัจจุบันประชากรในกลุ่ม BRICS มีประชากรคิดเป็น 40% ของประชากรโลก และมีขนาดเศรษฐกิจเกือบ 1 ใน 4 ของขนาดเศรษฐกิจโลก
BRICS ไม่ใช่กลุ่มการค้าเสรี แต่เป็นกลุ่มที่จะประสานงานเรื่องการค้าและมีการจัดตั้งธนาคารเพื่อการพัฒนาใหม่ (NDB) ซึ่งสมาชิกทั้ง 5 ประเทศ ถือหุ้น NDB เท่ากัน จุดประสงค์เพื่อประสานงานสินเชื่อโครงสร้างพื้นฐาน ในเวลาเดียวกันก็มีการจัดตั้งธนาคารเพื่อการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชีย (AIIB) โดยจีน ทั้งเพื่อประสานสินเชื่อโครงสร้างพื้นฐานและจัดหาเงินทุนทางเลือก
เมื่อวันที่ 15 มิ.ย. 2023 นายเซร์เก รยาบคอฟ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของรัสเซีย เผยว่ามี 12 ประเทศ จ่อร่วมกลุ่ม BRICS เช่น ตุรกี เม็กซิโก อินโดนิเซีย เป็นต้น
เงินสกุลใหม่ที่ BRICS สร้างขึ้นเป็นยังไง
ล่าสุดรัฐบาลรัสเซียยืนยันว่าทั้ง บราซิล, รัสเซีย, อินเดีย, จีน และแอฟริกาใต้ จะเปิดตัวสกุลเงินใหม่เพื่อเพิ่มการค้าขายภายในกลุ่ม BRICS ซึ่งใช้ทองคำเป็นสินทรัพย์หนุนหลัง คาดว่าจะมีการประกาศอย่างเป็นทางการในการประชุม BRICS summit เดือน ส.ค. 2023 ที่แอฟริกาใต้
ทำไม BRICS ต้องสร้างเงินสกุลใหม่
สมาชิกกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่มีความขัดแย้งกับสหรัฐฯ โดยเฉพาะจีนที่เป็นคู่แข่งหลัก และรัสเซียซึ่งถูกคว่ำบาตรทางการเงินตั้งแต่เกิดสงครามกับยูเครน ส่วนประเทศอื่นที่เหลือก็เป็นประเทศที่พึ่งพาการส่งออก ดังนั้นเงินสกุลใหม่นี้ถูกสร้างเพื่อลดการถูกครอบงำเศรษฐกิจและการค้าจากดอลลาร์และยูโร เช่น เมื่อใดที่ดอลลาร์แข็ง ก็ส่งผลเสียต่อรายได้ที่ได้จากการส่งออกทุกครั้ง
ซึ่งการจะสร้างความเชื่อมั่นเหนือดอลลาร์ที่ครองโลกมาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงต้องใช้ทองเป็นสินทรัพย์หนุนหลัง นักวิเคราะห์มองว่า อาจสอดคล้องกับก่อนหน้านี้ที่จีนซื้อทองคำเพิ่มมาโดยตลอด
ผลดีต่อ กลุ่ม BRICS
เงินสกุลใหม่นี้จะสร้างประสิทธิภาพในการค้าขายระหว่างกันของกลุ่มประเทศ BRICS และเพิ่มการประสานงานทางการเงินระหว่างกัน โดยผลดีสรุปได้ดังนี้
- เพิ่มความแข็งแกร่งด้วยการเพิ่มอำนาจต่อรอง
- ลดอิทธิพลต่อการค้าระหว่างประเทศกลุ่ม BRICS จากเงินดอลลาร์
- เพิ่มอิทธิพลกลุ่ม BRICS ในระดับโลก โดยการชักชวนประเทศอื่นมาใช้เงินสกุลใหม่นี้
จะเห็นว่าประโยชน์ในช่วงแรกของเงินสกุลใหม่นี้ คือ สร้างความมั่นคงทางการเงินภายในกลุ่ม BRICS จากนั้นเมื่อพิสูจน์ความเชื่อมั่นได้แล้วก็จะช่วยเพิ่มอิทธิพลของกลุ่ม BRICS ในเวทีโลก ซึ่งปลายทางก็คือ การลดบทบาทและแทนที่เงินสกุลดอลลาร์
ผลกระทบต่อระบบเงินดอลลาร์
ตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็เป็นยุคดอลลาร์ครองโลก ปัจจุบันเงินดอลลาร์ถูกใช้ในการค้าระหว่างประเทศราว 74% มีสัดส่วนในตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราถึง 90% และถูกใช้ซื้อขายน้ำมันดิบเกือบ 100% จนถูกเรียกว่า ปิโตรดอลลาร์ นอกจากนี้กว่า 60% ของเงินสำรองระหว่างประเทศทั่วโลกยังเป็นในสกุลเงินดอลลาร์
ต้องยอมรับว่า คงแทบไม่มีผลกระทบระยะสั้นต่อเงินดอลลาร์ ส่วนระยะยาวยังคงไม่ชัดเจนเช่นกัน แต่นักวิเคราะห์มองว่า เงินสกุลใหม่ของ BRICS มีความน่าสนใจ เพราะใช้ทองคำเป็นสินทรัพย์หนุนหลังเพื่อสร้างความเชื่อมั่น
นอกจากนี้สังเกตุว่าสหรัฐฯ เดินกลยุทธ์ใช้เงินดอลลาร์เข้าสู่ระบบการเงินระหว่างประเทศด้วยการเป็นสกุลเงินหลักในการซื้อขายน้ำมันดิบ ดังนั้นหากกลุ่ม BRICS สามารถดึงประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ของโลก เช่น ซาอุฯ มาใช้สกุลเงินใหม่นี้ซื้อขายน้ำมันดิบก็จะเป็นการเดินเกมส์ที่สร้างผลกระทบต่อเงินดอลลาร์ได้ ที่ผ่านมาก็จะเห็นจีนเข้าไปมีบทบาทและสร้างความสัมพันธ์อันดีกับประเทศแถบตะวันออกกลางมากขึ้น
นักลงทุนเตรียมตัวกับการมาของเงินสกุลนี้อย่างไร?
การกระจายการลงทุนยังเป็นสิ่งสำคัญเสมอไม่ว่าระบบการเงินจะเปลี่ยนไปอย่างไร ซึ่งควรกระจายสัดส่วนไปยังสินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยงจากค่าเงิน เช่น ทองคำ หรือในสกุลเงินอื่นนอกเหนือจากดอลลาร์ นอกจากนี้ยังควรเริ่มลงทุนในตลาดหุ้นกลุ่ม BRICS ผ่านกองทุนหรือ ETF อย่างค่อยเป็นค่อยไป เพราะการมีบทบาทของสกุลเงินใหม่นี้ต้องใช้เวลา
การเกิดขึ้นของสกุลเงินใหม่นี้นับเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของระบบการเงินโลก จุดสำคัญที่จะทำให้สกุลเงินใหม่นี้ก้าวขึ้นแทนที่ดอลลาร์ คือ การใช้งาน ดังนั้นกลุ่ม BRICS ต้องผลักดันให้สกุลเงินนี้ถูกนำไปใช้ในระดับสากล ทั้งการค้าระหว่างประเทศ ตลาดแลกเปลี่ยนเงินตรา การซื้อขายน้ำมันดิบ และใช้เป็นทุนสำรองระหว่างประเทศ
อนาคตของสกุลเงินใหม่นี้ยังไม่แน่นอน แต่การเปลี่ยนแปลงทุกครั้งย่อมสร้างโอกาสการลงทุนเสมอ ในเวลาเดียวกันก็อาจมีความผันผวนเกิดขึ้นเช่นกัน ดังนั้นนักลงทุนควรกระจายการลงทุนอยู่เสมอ พร้อมมองหาโอกาสไปด้วย
อ่านเพิ่ม
