วันนี้พี่ทุยจะชวนเพื่อน ๆ มาพูดคุยกันถึงประเด็น “ค่าแรงขั้นต่ำ” ของ “ไทย” ปัญหาระดับชาติที่มีผลกับปากท้องของเราโดยตรง โดยเฉพาะในปีนี้ที่เศรษฐกิจทั่วโลก เผชิญความท้าทายอย่างหนักจากเรื่อง “เงินเฟ้อ”
เพราะเวลาที่เกิดเงินเฟ้อ พวกเราก็ต้องซื้อของแพงขึ้น ค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันเพิ่ม มันคงจะดีถ้าในภาวะนี้ ค่าแรงของเราขึ้นทันเงินเฟ้อด้วย แต่ข่าวร้ายก็คือ หลายคนยังได้ค่าแรงเท่าเดิม หรือแค่ไม่ตกงานปีนี้ก็เป็นบุญแล้ว ส่วนบางคนก็ได้ปรับขึ้นค่าแรงนะ แต่ก็กระจิ๊บกระจ้อยเหลือเกิน
ขณะที่บางคนทำงานอยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโต ต้องการคนที่มีทักษะเฉพาะบางอย่าง แล้วคนก็หายาก หรือถูกแย่งตัวกันง่าย กลุ่มนี้ก็จะโชคดีหน่อย เพราะค่าแรงน่าจะขึ้นแซงคนอื่น ๆ ได้มาก
ล่าสุด “ค่าแรงขั้นต่ำ” ใน “ไทย” คือเท่าไหร่
เริ่มแรกพี่ทุยก็อยากจะชวนทุกคนทำความเข้าใจกันก่อนว่า ตอนนี้ค่าแรงขั้นต่ำในไทยเราอยู่ที่เท่าไหร่กัน ซึ่งต้องบอกเลยว่า ไทยปรับอัตราค่าแรงขั้นต่ำ ครั้งล่าสุดมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 ม.ค. 2020 พูดง่าย ๆ คือ “ค่าแรงขั้นต่ำไม่ได้ขึ้นมา 2 ปีครึ่งแล้ว”
จากข้อมูลของกระทรวงแรงงาน ค่าแรงขั้นต่ำที่บังคับใช้ 1 ม.ค. 2020 ไม่ได้เป็นอัตราเดียวกันทั่วประเทศ แต่จะแบ่งตามพื้นที่ เป็นทั้งหมด 10 กลุ่มพื้นที่ ซึ่งค่าแรงขั้นต่ำก็มีตั้งแต่ 313 บาทต่อวัน ไปจนถึง 336 บาทต่อวัน
จุดกำหนดค่าแรงขั้นต่ำ
คราวนี้พี่ทุยจะเล่าเรื่องราวเสริมให้ทุกคนฟังว่า กว่าจะมาถึงวันนี้ โลกเรามีค่าแรงขั้นต่ำกันตั้งแต่เมื่อไหร่
จากข้อมูลในเว็บไซต์องค์การแรงงานระหว่างประเทศ ระบุว่า จุดเริ่มแรกของค่าแรงขั้นต่ำถูกกำหนดขึ้นมาเพื่อปกป้องผู้ที่มีความอ่อนแอเป็นพิเศษ โดยประเทศแรกที่เริ่มใช้นโยบายค่าแรงขั้นต่ำ คือ นิวซีแลนด์ ในปี 1894 ตามด้วยรัฐวิคตอเรีย ประเทศออสเตรเลีย ในปี 1896 และสหราชอาณาจักร ในปี 1909
แต่ส่วนใหญ่ค่าแรงขั้นต่ำที่กำหนดขึ้นมา ถูกใช้เป็นมาตรการชั่วคราว ซึ่งก็จะยุติการใช้ลง เมื่อมีการต่อรองค่าจ้างกันได้ระหว่างพันธมิตรทางสังคมที่จัดตั้งขึ้นมา โดยรวมแล้วค่าแรงขั้นต่ำในช่วงแรก ๆ มีเป้าหมายมาเพื่อคุ้มครองผู้ทำงานบ้าน หรือผู้หญิง ขณะที่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ถือเป็นช่วงสำคัญที่มีหลายประเทศเริ่มใช้ค่าแรงขั้นต่ำ
พอมาดูกันว่า ทั่วโลกมีระบบค่าแรงขั้นต่ำกันแบบไหนบ้าง ก็พบว่า มีกำหนดกันหลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับความต้องการและทางเลือกของแต่ละประเทศ โดยบางประเทศกำหนดค่าแรงขั้นต่ำไว้อัตราเดียวใช้กับลูกจ้างทั้งหมดในประเทศ ส่วนบางประเทศก็กำหนดค่าแรงขั้นต่ำไว้หลาย ๆ อัตรา โดยแบ่งตามกิจกรรมในแต่ละกลุ่มอุตสาหกรรม อาชีพ หรือ ภูมิภาคทางภูมิศาสตร์ ซึ่งปัจจุบันไทยเราก็ใช้แบบหลังนี้นี่เอง
ทั้งนี้ พบว่า ระบบที่เรียบง่ายจะทำให้ง่ายต่อการใช้งาน สื่อสาร และบังคับใช้ แต่ก็อาจจะมีข้อจำกัดในการใช้งานสำหรับภูมิภาคหรือภาคธุรกิจต่าง ๆ ในประเทศที่มีสถานการณ์เฉพาะตัว ส่วนระบบที่ซับซ้อนมากขึ้นจะสามารถปรับให้เข้ากับสถานการณ์ของภาคธุรกิจหรือภูมิภาคต่าง ๆ ได้ดีกว่า แต่ก็ทำให้สถาบันต้องใช้ความสามารถมากขึ้นในการใช้งาน และระบบที่ซับซ้อนเกินไปก็อาจจะสูญเสียประสิทธิภาพได้ โดยอาจจะไปเป็นอุปสรรค กรณีเกิดการต่อรองระหว่างคนทำงานและนายจ้าง
“ค่าแรงขั้นต่ำ” ใน “ไทย” เทียบกับทั่วโลก
รู้เรื่องราวของต้นกำเนิดค่าแรงขั้นต่ำแล้ว พี่ทุยจะชวนเพื่อน ๆ มาดูกันว่า ถ้าเราเอาไทยไปเทียบกับเวทีโลก ค่าแรงขั้นต่ำเราอยู่ตรงไหน แต่ก่อนจะเทียบ พี่ทุยต้องออกตัวไว้ก่อนว่า ในความเป็นจริงแล้วเราอาจจะไม่สามารถวัดอันดับกันแค่ตัวเลขค่าแรงอย่างเดียวได้ เพราะแต่ละประเทศก็มีปัจจัยแวดล้อมไม่เหมือนกัน เช่น มีต้นทุนสินค้าไม่เหมือนกัน เรียกเก็บภาษีในอัตราที่แตกต่างกัน รัฐมีสวัสดิการให้แตกต่างกัน ดังนั้นก็ดูอันดับนี้เอาไว้ให้รู้ก็พอ
ข้อมูลจากเว็บไซต์ worldpopulationreview.com จัดทำ 20 อันดับ ประเทศที่มีค่าแรงขั้นต่ำสูงที่สุดในโลก โดยพิจารณาจากอัตรารายชั่วโมงที่กำหนดในปี 2020 ดังนี้
ค่าแรงขั้นต่ำของไทยอยู่ตรงจุดไหนของโลก ?
เห็นข้อมูลแบบนี้แล้ว อาจจะตกใจ ทำไมค่าแรงขั้นต่ำของไทยต่ำจังเลย ถ้าจะให้พี่ทุยพูดแบบตรง ๆ ก็ต่ำจริง ๆ แหละ และเพื่อให้ภาพชัดยิ่งขึ้นว่าค่าแรงขั้นต่ำของไทยอยู่ตรงจุดไหนของโลก พี่ทุยก็เลยไปค้นมาเพิ่มเติม พบว่า หลังจากที่ไทยปรับอัตราค่าแรงขั้นต่ำในปี 2020 แล้ว ยังไม่มีการจัดอันดับใหม่ว่า พอไปเทียบในเวทีโลกแล้วอยู่อันดับที่เท่าไหร่
แต่ในช่วงที่ไทยมีค่าแรงขั้นต่ำ 300 บาทต่อวันนั้น เว็บไซต์ www.minimum-wage.org คำนวณรวมเป็นรายได้สกุลเงินดอลลาร์รายปีไว้ให้ที่ 2,293 ดอลลาร์ ซึ่งทำให้ค่าแรงขั้นต่ำของไทยอยู่ในอันดับที่ 72 จาก 197 ประเทศทั่วโลก (ที่มาข้อมูล https://www.minimum-wage.org/international/thailand)
สุดท้ายนี้ พี่ทุยก็อยากบอกว่า ค่าแรงขั้นต่ำเป็นแค่อัตราไว้ใช้อ้างอิงเท่านั้น ซึ่งถ้าเราไปดูไส้ในของการกำหนดค่าแรงขั้นต่ำจริง ๆ ก็จะพบว่า ยังมีการกำหนดรายละเอียดปลีกย่อยของแต่ละทักษะอาชีพอีกว่าจะต้องจ่ายค่าแรงขั้นต่ำเท่าไหร่ ซึ่งก็จะมีอัตราที่สูงกว่านี้ ดังนั้น ถ้าเรามีทักษะการทำงานที่ตรงกับจุดที่ตลาดต้องการสูง ๆ ค่าแรงที่เราจะได้ก็มีโอกาสที่จะมากกว่าค่าแรงขั้นต่ำได้มาก ๆ นั่นเอง
อ่านเพิ่ม
