ZEN ไม่ได้เป็นแค่ร้านอาหารญี่ปุ่น

ZEN ไม่ได้เป็นแค่ร้านอาหารญี่ปุ่น

4 min read  

ฉบับย่อ

  • หุ้น​ ZEN ของ บริษัท​ เซ็น​ คอร์ปอเรชั่น กรุ๊ป​ จำกัด (มหาชน) เข้าเทรดในตลาดหลักทรัพย์​เมื่อวันที่​ 20​ กุมภาพันธ์​ 2019 ที่ผ่านมา​ โดยจริง ๆ​ แล้วร้านอาหารในเครือเซ็น​ มีอยู่ด้วยกันทั้งหมดถึง​ 12​ แบรนด์​ แบ่งเป็นแบรนด์ร้านอาหารไทย​ 6 ร้านและร้านอาหารญี่ปุ่น​ 6 ร้าน
  • รายได้และกำไรสุทธิ​ใน​ 3 ปีเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ​ เพราะนอกจากจะมีร้านอาหารที่บริหารงานเองแล้ว​ ยังขายแฟรนไชส์​ มีบริการส่งอาหาร​ Delivery ผ่านช่องทางออนไลน์​เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้บริโภค​ ทำธุรกิจ​อื่น ๆ​ ที่เกี่ยวข้องกับร้านอาหารด้วย​ เช่น​ ให้คำปรึกษา​ด้านการบริหารงาน
  • ZEN​ เป็นธุรกิจที่พยายามปรับตัวให้เข้ากับความเปลี่ยนแปลง​และมีการกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาอาหารญี่ปุ่นเป็นอย่างดี

ในโลกปัจจุบันนี้เวลาที่เราคิดจะทำธุรกิจ​สักอย่างหรือลงทุนในธุรกิจ​ของคนอื่น​ สิ่งที่ควรให้ความสำคัญ​มากอย่างนึง ​คือ​ ธุรกิจ​นั้นมีแนวโน้ม​จะถูกรบกวนหรือถูกทำลายโดยเทคโนโลยี​ใหม่มั้ย​ หรือที่เรียกกันว่า​ Technology Disruption

เพราะต้องยอมรับว่าเหตุที่ทำให้ธุรกิจปิดตัวมากที่สุดหนีไม่พ้นเรื่องของการที่เราปรับตัวตามโลกดิจิทัลไม่ทัน มีสินค้าหรือบริการอื่น ๆ ที่เข้ามาแย่งลูกค้าไปจากเรา พี่ทุยจะยกตัวอย่างให้ฟังง่าย ๆ​ ถึงภัยร้ายของการ Disruption ต่อธุรกิจ​ที่ไม่ปรับตัว​ ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดที่สุด​ ขอยกตัวอย่างคลาสสิกตลอดกาลอย่าง​ Nokia

ซึ่งในช่วงสิบกว่าปีก่อน​ เป็นยี่ห้อมือถือที่ฮิตมาก​ เรียกได้ว่าเป็นโลโก้ของมือถือในยุคก่อนเลย​ เมื่อใครพูดถึงมือถือ​ ภาพของสินค้า​ Nokia​ คงจะผุดมาเป็นอันดับแรก​ สาเหตุของการล่มสลายก็คือ​ เค้าไม่มุ่งพัฒนาระบบปฏิบัติการ​ใหม่ ๆ​ เท่าไหร่​นัก​ แต่กลับพุ่งความสนใจไปที่ระบบปฏิบัติการ​เดิมที่เป็นตัวทำเงินมาตลอดมากกว่า​ จึงเป็นสาเหตุที่เค้าเสียบัลลังก์​เจ้าแห่งมือถือให้กับ Apple และต้องขายกิจการให้กับ Microsoft เมื่อปี 2014 ในที่สุด แต่บทความนี้พี่ทุยไม่ได้จะมาเล่าเรื่องตำนานความยิ่งใหญ่​ของ​ Nokia​ หรือธุรกิจ​ที่โดน​ Technology Disruption ไปแล้ว​ แต่จะมาโฟกัสที่​ธุรกิจ​ประเภทนึง​ ที่ตอนนี้ยังไม่มีแนวโน้ม​ถูก​รุกราน​ ซึ่งก็คือ​ “ธุรกิจ​ร้านอาหาร” ยังไงล่ะ​

อย่างที่รู้กันว่า​ อาหารเป็นปัจจัยสี่​ ซึ่งมนุษย์​ที่ยังสังเคราะห์แสง​กินเองไม่ได้​ (จริงมั้ย?) ต้องกินทุกวัน​ วันละหลาย ๆ​ ครั้งด้วย​ ถึงแม้​ว่าทุกวันนี้จะมีบริการส่งอาหารออนไลน์​มากมาย​ เช่น​ Grab food และ​ Food panda แต่พี่ทุยมองว่า​ “ประสบการณ์​” ที่ผู้บริโภค​จะได้รับจากการทานอาหารที่ร้าน​ โดยเฉพาะ​ร้านที่ตกแต่งดี​ มีมาตรฐาน​ ยังไม่สามารถถูกทดแทนได้​ เช่น​ เราคงยังไม่สามารถ​สั่งอาหารออนไลน์​มาทานที่บ้าน​ โดยอยากให้มีวิวแปลกตา ถ่ายรูป​ เช็คอินลง​ Social Media ให้เพื่อน ๆ​ กดไลก์ และนอกจากจะสั่งอาหารได้แล้ว​ ก็ยังมีเมนูพิเศษ​ โปรโมชั่น​แปลก ๆ​ ตามช่วงเทศกาล​ รวมถึงเครื่องดื่มให้เลือกหลายชนิดอีกต่างหาก​ ซึ่งสมมุติ​ว่าทำเองได้จริง​ ก็คงเป็นอะไรที่เสียเวลามาก​ และไม่คุ้มค่าเสียโอกาสสุด ๆ​ ผู้บริโภคจึง​น่าจะมีแนวโน้ม​จะยอมจ่าย​ เพื่อให้ได้รับประสบการณ์​ดี ๆ​ และสนุกที่ร้านอาหาร​มากกว่าลงแรงมหาศาลในการสร้างเองทั้งหมด​

และถ้าพูดถึงร้านอาหารขึ้นห้าง​ มีอาหารอร่อย​ บรรยากาศ​ดี ๆ​ เช็คอินลงโซเชี่ยลเรียกไลค์​ได้​ที่จดทะเบียน​ในตลาดหลักทรัพย์​ พี่ทุยขอเสนอ​ หุ้น ​ZEN ของบริษัท​ เซ็น คอร์ปอเรชั่น กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) ที่เพิ่งจดทะเบียนเข้าตลาดเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมานี้เอง​​ มาดูกันสิว่า​เค้าทำอะไรบ้าง

ร้านอาหารในเครือ​ “ZEN”​ มีอยู่ทั้งหมด​ 12​ แบรนด์​ แบ่งเป็นแบรนด์ไทย​ 6 แบรนด์​ และแบรนด์​ที่ขายอาหารญี่ปุ่น​ 6 แบรนด์​ พี่ทุยเชื่อว่าแทบทุกคนคงเคยไปลิ้มลองอาหารข​องร้านอาหารในเครือเค้ามาแล้วแน่ๆ​ ใช่มั้ยล่ะ​

ร้านอาหารแบรนด์​ไทย​ มีอยู่ทั้งหมด​ 6 ร้าน

  • ตำมั่ว
  • ลาวญวน​
  • เฝอ
  • แจ่วฮ้อน
  • De​ Tummour
  • เขียง

ร้านอาหารแบรนด์ญี่ปุ่น​ มีอยู่​ทั้งหมด​ 6 ร้าน

  • ZEN
  • Musha by ZEN
  • Sushi Cyu Carnival by Yakiniku
  • AKA
  • Tetsu
  • On the table Tokyo café

นอกจากบริษัท​จะขยายสาขาด้วยการบริหารเองแล้ว​ ก็ยังเปิดขายเเฟรนไชส์ด้วย​ ถ้านับเฉพาะร้านที่บริษัท​บริหารเอง​ ปัจจุบัน​มีทั้งสิ้น​ 110 สาขา​ และมีร้านเเฟรนไชส์ของบริษั​ท​ 137​ สาขา​ หากคิดรวมเเฟรนไชส์ในต่างประเทศ​ CLMV แล้ว​ บริษัท​ เซ็น มีสาขาทั้งหมดอยู่​ 255 สาขา มาดูที่รายได้และกำไรสุทธิ​ของบริษัทในช่วง​ 3 ปีที่ผ่านมากัน

รายได้รวม

  • ปี​ 2559​ มีรายได้​ 2,181.9 ล้านบาท
  • ปี​ 2560 มีรายได้​ 2,515.2 ล้านบาท
  • ปี​ 2561​ มีรายได้​ 2,964.7 ล้านบาท

กำไรสุทธิ​

  • ปี​ 2559​ มีกำไรสุทธิ​ 6 ล้านบาท
  • ปี​ 2560​ มีกำไรสุท​ธิ 8 ล้านบาท
  • ปี​ 2561 มีกำไรสุทธิ​ 2 ล้านบาท

เห็นตัวเลขกำไรที่โตขึ้นทุกปีอย่างนี้​ คงเป็นอะไรที่ล่อตาล่อใจไม่น้อยใช่มั้ยล่ะ​ แต่ก่อนที่เราจะพุ่งตัวเข้าไปเคาะในกระดาน​ มาทำความเข้า​ใจในธุรกิจ​เค้าก่อน​ว่า​ รายได้สวย ๆ​ ที่เห็น​มาจาก​หลายส่วนด้วยกันนะ

  1. ธุรกิจ​ร้านอาหารที่ทางบริษัท​บริหารเอง​ ส่วน​ 110 สาขาของบริษัทเองยังไงล่ะ
  2. ขายแฟรนไชส์​ บริษัท​ขายแฟรนไชส์​ให้กับผู้ที่สนใจ​ ใครสนใจมารวมกันตรงนี้เร็ว​ เดี๋ยว​พี่ทุยเล่าให้ฟังว่ามีอะไรบ้าง
    2.1. ค่าแลกเข้า (Initial Fee) เหมือนค่าแป๊ะเจี๊ยะ​ จ่ายแค่ครั้งเดียวเท่านั้นเวลาเราขอซื้อ
    2.2. ค่าวัตถุดิบ​ (Raw Material) ร้านแฟรนไชส์​จะต้องซื้อวัตถุดิบบางส่วนจากบริษัท​ แต่ซื้อประมาณ​แค่​ 30% เท่านั้น​ ส่วนนี้ทางเซ็นได้กำไรประม​าณ​ 20%
    2.3. ค่าก่อสร้างร้านแฟรนไชส์​ให้ตรงตามมาตรฐาน​ ส่วนนี้ทางบริษัท​ได้กำไรไม่มาก
    2.4. ค่า​ Loyalty Fee ซึ่งร้านแฟรนไชส์​ต้องจ่ายทุกเดือน
  3. ธุรกิจ​อื่น ๆ​ ที่เกี่ยวข้องกับอาหาร​ เช่น​ การส่งอาหาร​ Delivery ผ่านช่องทางต่าง ๆ​ และการจัดเลี้ยงนอกสถานที่

ข้อสำคัญนึง​ที่ผู้บริหารพูดหลายครั้งในรายการ​ Opp​ Day ครั้งที่ผ่านมา​ รวมถึงเขียนไว้อย่างชัดเจนในรายงานประจำปีของบริษัท​ คือ​ ร้านอาหารในเครือเซ็น​ มีการกำหนดกลุ่มเป้าหมายเเละวาง Position ของแต่ละร้านอย่างชัดเจน​ เช่น​ ร้านอาหารญี่ปุ่น​ “ZEN”​ จะเน้นลูกค้าที่มาทานอาหารเป็นครอบครัว​ หรือคนวัยทำงาน​ ราคาก็จะพรีเมี่ยมนิดนึง​ และการตกแต่งร้านก็จะเป็นเเนวเรียบหรู​ ดูเหมาะกับลูกค้าที่มาเป็นครอบครัวและผู้ใหญ่​ ส่วนร้าน​ AKA ซึ่งเป็นร้านปิ้งย่างสไตล์ญี่ปุ่น​ จะเน้นไปที่ลูกค้าวัยเรียน​ เพราะฉะนั้นการตกแต่งร้านก็จะมีรูปแบบเป็นกันเองและมีสีสันมากกว่า​ ส่วนราคาก็จะสบายกระเป๋า​ เหมาะกับช่วงวัยของลูกค้า

สิ่งที่พี่ทุยรู้สึกชื่นชมจากการศึกษา​ธุรกิจ​ของบริษัทเซ็นคร่าว ๆ​ คือ​ “การปรับตัว” ตามสถานการณ์​ เพื่อป้องกัน​ Technology​ ​Disruption เหมือนที่โปรยไปในตอนแรก​ และการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับสถานการณ์​ต่าง ๆ​ เช่น

ช่วงที่เกิดเหตุการณ์​ความไม่สงบ/ชุมนุม/ประท้วง​

กระทบกับรายได้ของเซ็นมากเลย​ เพราะร้านของเค้าส่วนใหญ่อยู่ในห้าง​ คนไม่กล้าออกมากินข้าวนอกบ้าน​ รายได้ก็หดตาม

วิธีปรับตัว​ เค้าก็เลยเน้นขยายสาขาไปทั่วประเทศ​ และหดพื้นที่ต่อสาขาให้น้อยลง​ เวลาที่เกิดเหตุการณ์​ความไม่สงบในพื้นที่หนึ่ง​ ร้านที่อยู่ในอีกพื้นที่นึงก็จะไม่ได้รับผลกระทบ​ ผู้บริหารบอกว่า​ ตอนนี้กำลังมุ่งขยายสาขาภายนอกห้างด้วย

ก่อนหน้านี้​ธุรกิจ​พึ่งพาร้านอาหารญี่ปุ่น

วิธีปรับตัว​ เข้าซื้อกิจการร้าน​ “ตำมั่ว” ร้านอาหารไทย-อีสาน​ และมีร้านอาหารไทยเพิ่มหลายร้าน

ร้านอาหารส่วนมากของเค้าราคาพรีเมี่ยมไปหน่อย

วิธี​ปรับตัว​ มีร้านที่ราคาย่อมเยา​ว์ เน้นกลุ่มลูกค้าคนละกลุ่ม​ เช่น​ ร้าน AKA เน้นกลุ่มวัยเรียน​ ร้านเขียง ร้านขายอาหารตามสั่ง​ ผู้บริหารถึงขนาดบอกเลยว่า​ ร้านเขียงนี่เน้นเเข่งกับร้านอาหาร​ Street Food

กระแสออนไลน์​มาแรงมาก​ คนนิยมอาหารออนไลน์​มากขึ้น

วิธีปรับตัว​ ร่วมมือกับ Online Platform เราสามารถสั่งอาหารของร้านในเครือเซ็นได้ผ่าน​ Grab​ food, Food panda, LINEMAN, Honestbee เหมือน​ที่ชาร์ล​ ดาร์วิน​ บิดาแห่งทฤษฎี​วิวัฒนาการ​พูดไว้ว่า​

ไม่ใช่ผู้ที่แข็งแกร่งหรือฉลาดที่สุดเท่านั้นจะอยู่รอด​ แต่คือผู้ที่รู้จักปรับตัว​ให้เข้ากับความเปลี่ยนแปลง​ได้ดีที่สุดต่างหาก

เพราะฉะนั้น​บางทีที่พี่ทุยไม่ยอมออกกำลังกายหรืออ่านหนังสือ​ ไม่ได้เป็นเพราะขี้เกียจนะจ๊ะ​ แต่กำลังพยายามปรับตัวเข้ากับโลกที่เปลี่ยนแปลง​ไปทุกวันตามคำสอนของชาร์ล ดาร์วินอย่างเคร่งครัด​ต่างหากล่ะ​ เป็นไงนักปราชญ์​มาเอง​ (ฮ่า)

Comment

Be the first one who leave the comment.

Leave a Reply

error: