[สรุปรายละเอียด] ทำไมรัฐบาลต้องจ่ายเงิน 2.5 หมื่นล้านบาท ให้ “โฮปเวลล์”

[สรุปรายละเอียด] ทำไมรัฐบาลต้องจ่ายเงิน 2.5 หมื่นล้านบาท ให้ “โฮปเวลล์”

3 min read  

ฉบับย่อ

  • โครงการโฮปเวลล์ หรือ BERTS เป็นโครงการยกระดับถนน รถไฟ และรถไฟฟ้า เพื่อแก้ปัญหาจุดตัดเส้นผ่านถนนของทางรถไฟ
  • โครงการโฮปเวลล์ เริ่มต้นสัมปทานในปี พ.ศ. 2533 ก่อนจะถูกยกเลิกสัญญาหลังจากการก่อสร้างล่าช้า
  • กระทรวงคมนาคมและการรถไฟถูกฟ้องต้องจ่ายเงิน 2.5 หมื่นล้านบาท เพราะยกเลิกสัญญาไม่เป็นธรรม เพราะในสัญญาไม่มีระบุวันที่โครงการต้องสร้างแล้วเสร็จเมื่อไหร่
  • โฮปเวลล์ (ประเทศไทย) เป็นบริษัทในเครือ Hopewell Holdings บริษัทฮ่องกง ที่มีหุ้นอยู่ในตลาดตั้งแต่ พ.ศ. 2515 ก่อนจะออกจากตลาดไปในปี พ.ศ. 2562

หนังสือ "การเงิน 101" พื้นฐานเรื่องการเงินที่ระบบการศึกษาไทยไม่เคยสอน หนังสือ "การเงิน 101" พื้นฐานเรื่องการเงินที่ระบบการศึกษาไทยไม่เคยสอน

ถ้าใครขับรถไปแถว ๆ เส้นวิภาวดี-รังสิต พี่ทุยเชื่อว่าทุกคนต้องเคยเห็นและก็มีความสงสัยกันมาไม่มากก็น้อยกว่าซากเสาที่เราเห็นอยู่ริมถนนคืออะไร แล้วทำไมถึงไม่สร้างต่อ วันนี้พี่ทุยจะมาพามารู้จักกับโครงการ “โฮปเวลล์” ที่เป็นที่มาที่ไปของซากเสาที่เห็นเนี่ยแหละ 

โครงการโฮปเวลล์ หรือ BERTS คืออะไร ?

โครงการ “โฮปเวลล์” หรือ โครงการระบบการขนส่งทางรถไฟยกระดับในกรุงเทพมหานครฯ Bangkok Elevated Road and Train System – BERTS เป็นโครงการที่ยิ่งใหญ่มากเพราะสร้างทั้งถนน ทางรถไฟ และรถไฟฟ้า ยกระดับขึ้นมาจากพื้นดิน บนพื้นที่ของการรถไฟแห่งประเทศไทย โดยบริษัทที่รับผิดชอบโครงการนี้คือบริษัทโฮปเวลล์ (ประเทศไทย) เป็นบริษัทในเครือของ Hopewell Holdings บริษัทสัญชาติฮ่องกง ของนายกอร์ดอน วู

โครงการที่ยิ่งใหญ่นี้ประกอบไปด้วยการสร้างยกระดับรถไฟขึ้นไปเหนือผิวการจราจร เพื่อแก้ปัญหาหลักของรถไฟในสมัยนั้นที่ต้องตัดผ่านเส้นทางถนนการเดินรถหรือที่เรียกว่า Grade Crossing โดยการสร้างครั้งนี้จะเป็นการสร้างคร่อมทางรถไฟที่มีอยู่ในสมัยนั้นโดยมีระยะทางทั้งสิ้น 60.1 กิโลเมตร คาดว่าใช้เงินลงทุนไม่ต่ำกว่า 80,000 ล้านบาท

โดยในสัญญานั้นบริษัทโฮปเวลล์รับหน้าที่รับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นทั้งหมดในการก่อสร้างแลกกับสิทธิ์ในการบริหารสร้างถนนยกระดับ เรียกเก็บค่าผ่านทางคู่ขนานกับรถไฟยกระดับ และที่สำคัญสิทธิ์พื้นที่ภายใต้รถไฟยกระดับในเชิงพาณิชย์และอสังหาริมทรัพย์ เป็นเนื้อที่ประมาณ 600 ไร่

เกิดอะไรขึ้นกับโครงการโฮปเวลล์

โครงการ “โฮปเวลล์” เริ่มมีการลงนามในสัญญาหลังการประมูลสัมปทานในวันที่ 9 พฤศจิกายน 2533 โดยสัมปทานนี้มีอายุ 30 ปี นับตั้งแต่วันที่ 6 ธันวาคม 2534 ไปจนถึง 5 ธันวาคม 2562 โดยการก่อสร้างแบ่งเป็น 5 ระยะ คาดว่าจะแล้วเสร็จประมาณปี 2542 หรือรวม ๆ แล้วประมาณ 8 ปี แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นเลยคือการส่งมอบพื้นที่บริเวณริมทางรถไฟมีปัญหาและล่าช้า ทำให้การก่อสร้างติดขัดและไม่สามารถดำเนินไปตามแผน อีกทั้งพิษเศรษฐกิจที่เข้ามาพร้อมกัน และยังมีปัญหาเรื่องจุดตัดกับโครงการถนนยกระดับวิภาวดีรังสิต หรือดอนเมืองโทลล์เวย์อีกด้วย ทำให้งานไม่คืบหน้าไปตามที่คาดการณ์ไว้

หลังจากนั้นก็มีปัญหาอื่น ๆ ตามมาเรื่อย ๆ และจุดสำคัญที่ทำให้โครงการนี้ยิ่งยืดเยื้อคือ ในสัญญาไม่มีระบุไว้ว่าโครงการจะต้องแล้วเสร็จเมื่อใด หรือไม่ต่างกับการทำงานที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา ดังนั้นโฮปเวลล์จึงมีสิทธิ์ที่จะไม่ดำเนินการต่อหรือยืดเยื้อโครงการไปถึงเมื่อไหร่ก็ได้ จนในปี 2540 เมื่อโครงการไม่คืบหน้า แม้ผ่านไปแล้วเกือบ 7 ปี คณะรัฐมนตรีจึงเห็นชอบให้ยกเลิกสัญญากับโฮปเวลล์ ที่มีควาบคืบหน้าเพียง 13.77% ด้วยระยะเวลานานถึง 7 ปี ซึ่งหากเปรียบเทียบกับแผนแรกแล้ว ระยะเวลา 7 ปี โครงการนี้ควรเสร็จแล้วประมาณเกือบ 90%

ต่อมาโฮปเวลล์ได้ทำการยื่นฟ้องต่อกระทรวงคมนาคม 56,000 ล้านบาท และการรถไฟก็ยื่นฟ้องจากการเสียโอกาสในการสร้างประโยชน์เป็นเงิน 200,000 ล้านบาท จนในที่สุดปี 2551 ทางคณะอนุญาตให้ตุลาการวินิจฉัยชี้ขาดให้กระทรวงคมนาคมและการรถไฟฟ้าแห่งประเทศไทย ชดเชนเงินให้โฮปเวลล์โฮลดิ้งส์ เป็นเงิน 11,888.75 ล้านบาท เป็นค่าก่อสร้าง 9,000 ล้านบาท และการใช้ประโยชน์ที่ดินที่บริษัทชำระแล้ว 2,850 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ย 7.5% 

เรื่องนี้ก็ถูกลากยาวมาจนปี 2562 ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษาให้บังคับตามคำชี้ขาด อนญาตให้ตุลาการชำระเงินให้บริษัท โฮปเวลล์ (ประเทศไทย) จำกัด แต่ทางกระทรวงคมนาคมและการรถไฟก็พยายามหาทางให้ไทยไม่ต้องเสียเงินในส่วนนี้ โดยนำพยานหลักฐานใหม่เพื่อให้ศาลพิจารณาคดีใหม่ จนกระทั้งปี 2563 ศาลปกครองสูงสุดไม่รับคำขอพิจารณาคดีใหม่ และยึดคำพิจารณาที่รัฐต้องจ่ายเงินชดเชยให้บริษัท โฮปเวลล์เป็นเงิน 11,888.75 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยอีก 7.5% ซึ่งการรถไฟได้ประมูลหนี้ไว้โดยนับจากวันที่ 30 กันยายน 2551 จนถึง เมษายน 2562 นั้น วงเงินรวมทั้งหมดสูงถึง 25,411 ล้านบาท หลักจากนี้อาจมีการเจรจาเพื่อขอประนอมหนี้ ว่าจะสามารถลดจำนวนหนี้หรือลดดอกเบี้ยที่ใช้ในการคิดได้หรือไม่ เพราะยอดเงิน 25,411 ล้านบาท ก็เป็นเงินไม่ใช่น้อยแถมในช่วงวิกฤตอย่างนี้นั้นก็จะกระทบกับงบของรัฐบาลเป็นอย่างมากเลยทีเดียว

ใครคือบริษัทโฮปเวลล์?

โฮปเวลล์ (ประเทศไทย) เป็นบริษัทในเครือ Hopewell Holding บริษัทสัญชาติฮ่องกง ของนาย กอร์ดอน วู เข้าตลาดหุ้นในปี 2515 เป็นบริษัทชั้นนำในประเทศฮ่องกง ที่พัฒนาที่ดิน อสังหาริมทรัพย์ และการลงทุนพลังงาน โรงแรม และธุรกิจต่าง ๆ รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานรายใหญ่ของฮ่องกง

โฮปเวลล์เป็นบริษัทที่แข็งแกร่งและมีรายได้มาอย่างต่อเนื่อง โดยในสิ้นปี 2017 มีรายได้สูงถึง 3,254 ล้านเหรียญฮ่องกง และมีกำไรสุทธิอยู่ที่ 709 ล้านเหรียญฮ่องกง ก่อนที่จะซื้อหุ้นคืนและออกจากตลาดไปในปี 2562 ด้วยเงิน 21,260 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง ทำให้ราคาหุ้นในวันสุดท้ายพุ่งขึ้นสูงถึง 32% โดย กอร์ดอน วู และครอบครัว ถือหุ้นอยู่ 36.93% ก่อนจะออกจากตลาด


หนังสือ "การเงิน 101" พื้นฐานเรื่องการเงินที่ระบบการศึกษาไทยไม่เคยสอน หนังสือ "การเงิน 101" พื้นฐานเรื่องการเงินที่ระบบการศึกษาไทยไม่เคยสอน

Comment

Be the first one who leave the comment.

Leave a Reply

error: